Annála Connacht Author: [unknown] p.2 1] 1224.1 Calann Enair for Luan & sechdmad uathad esca fuirri 2] & in nomad bliadain don chiccal noedecdai hi acus in dara 3] bliadain x. don cical indictionis acus don cical tsholardo hi & 4] bliadain bisig hi. Anno ab incarnatione Domini nostri Iesu 5] Christi mille cc. xx. iiii. 6] 1224.2 Cith adbal aduathmur do ferthain a cuitt do Connachtaib 7] isin bliadain-sin .i. hi Tir Mane acus hi Sodan & ind Uib 8] Diarmata & i Clainn Taidcc, dar fas teidm & galar adbalmor du 9] buaib & d'ellach na crich remrati-sin iar caithem feoir & duillebair 10] & na doine do chaithed a llachd & a feoil dognith tendes meuthoin 11] & galra exsamla doib. Nirpo hingnad tra na derbardi-sin 12] do tocht i Connachta in tan-sin. Ba mor tra int olcc dorala 13] doib ann .i. Cathal Crobdergg mac Toirrdelbaig Moir h. Conchobair 14] Ri Connacht .i. Ri ba mo grain & urud ar cech leth 15] isind Erinn; Ri is mo dorondi di crechaib & do losctib ar Gallaib 16] & Gaidelaib bitis ina agaid; Ri is crodae & is antrenta re hescardib 17] tanicc riam; Ri is mo ro dall & ro marb acus ro chirph 18] do merlichib & d'escardib na rige; Ri fo ferr sith & same tanicc 19] do rigaib Erenn; Ri is mo ro toccaib do manestrichib & do 20] chomtinolaib cinti bethadh; Ri is mo ro tshas do chlerchib 21] & do bochtaib do biud & do thenid ar lar a longpuirt fein; Ri 22] is mo ro forbtig Dia do cech maith du rigaib Erenn; Ri is mo da 23] tucc Dia du mes acas du chlais acus du thorad; Ri is geanmnaide 24] tanicc du rigaib Erenn; Ri ro congaib he fein ar oenmnai 25] posta & dorone continaitt do Dia dara hes nocur marb; Ri 26] ro chaitetur tuatha & ecolsa, faind & mna acus deblena, somaine 27] amail ro tingellad i llebraib & i mboilidaib noem & firen riam 28] Ri is mo fuair do thubaisib ina rigi & ro tocbad Dia estib imaseach ; 29] {folio 1b} Ri ro chosain a llos a lam rigi acus flaithess ----- p.4 1] co fortren feramail; Et is re remes ind rig-sin ro gabad dechmad 2] do Dia ar tus ind Erinn; In Ri firen forglide-sin & in cathmilid 3] cundail craidbech certbrethach do ecc i nn-aibit manaig leith i 4] mmanestir Chnuicc Muaide iar mbreith buada o doman & o 5] deman--& is e fein ro edbair in manestir cona ferann du Dia & 6] dona manchaib-- hi sex kalendas Iuin arai laithi mis greine, 7] Dia Luain immorro arai laithi sechtmaine, et a adlacad co 8] huasal onorach, iarna beith se bliadna ar trichait hi lanrige 9] coicid Condacht amail isbert in fili .i. Dondchad Baccach h. 10] Moelconaire i nduain na Rigraide: 11] Rige in Croibdeirg ba saim sin 12] ar tuitim Cathail Carraig. 13] Se bliadna x. do budein 14] ar xx.it bliadan blathred. 15] In lxxii. anno aetatis sue, amail asbert an fili .i. Nede h. 16] Maelconaire: 17] 18] Tri bliadna is lethbliadain lib 19] aiss in Croibdeirg a Cruachain 20] cusan trath fuair a athair 21] bas os Erinn forlethain. 22] A Purt Locha Mesca do gened & a nUib Diarmata do hailed 23] ag Tadc h. Con Chenaind, & ocht mbliadna ar tri xx.tib o bas 24] Toirrdelbaig co bas Cathail Croibdeirg amail derbas in cronicc. 25] 1224.3 Aed h. Conchobair .i. a mac budein do gabail rigi Connacht 26] dara es, uair ba ri ar tothacht re lamaib a adur reme, & do 27] badur braigti Connacht uli urlama ina laim, & ro cetaig Dia 28] do-sam in rige-sin. Uair ni dernad do ulcc hi Connachtaib 29] re faebar gabala rigi do-som acht mad oenslat ar sligid na Cruaiche & ro benaitt a lama & a cosa don ti dorone, & oenben do 30] tsarugad du mac h. Mannachan, & ro dallad inn fo chetoir. 31] 1224.4 Dond Cathaig mac Arechtaig h. Raduib toisech Clainni 32] Tomaltaig do hecc i n-ailithri hi Topur Patraicc in hoc anno. 33] 1224.5 Moelsechlainn mac Taidc h. Cellaig ri h. Mane. 34] 1224.6 Gilla na Noem Crom h. Sechnusaig ri lethi iarthuraigi 35] Ceneoil{folio 1c}Aeda na hEchtgi do ecc in hoc anno. ----- p.6 1] 1224.7 Murges canonach mac Ruaidri Ua Conchobair, duine is 2] comdese tanic do Gaidelaib riam i llegund & hi cantuirecht & a 3] uersdenmaidecht do ecc isin bliadain-sin & a adnacal hi Cunga 4] Feichin iar mbuaid ongtha & aithrigi. 5] 1224.8 Domnall h. Cellaig ri h. Mane mortuus est. 6] 1224.9 Cu Chenann h. Con Chenaind do ecc isin bliadain-sin. 7] 1224.10 Mathgamain h. Cerin ri Ciarraigi Locha na nArne do 8] ecc in hoc anno. 9] 1224.11 Moel Isa mac in espuic h. Mailfagmair persun h. Fiachrach 10] & h. nAmalghaid & adbur espuic do marbad do mac Dondchada 11] h. Dubda ar caithem a bid & a tened ina tig fein, & ni na derna 12] nech aili riam d'Ib Dubda clerech do marbad don aicme-sin. 13] 1224.12 Aed mac Conchobair Moenmaigi du ecc oc tudecht on tSruth 14] & on Ierasolim isin bliadain-sin. 15] 1224.13 Meicc ind Uga do thoidecht a nErinn d'aindeoin Rig 16] Saxan, & forbuise cocaid & esrain do fas dib ar Gallaib na hErenn, 17] nogur ergidar Goill Erenn ina n-agaid & gur hinnarbaid a n-ucht 18] Oeda h. Neill rig Ailig ocus gur tinolsat Goill & Gaidil Erenn 19] da n-innsaigid .i. Aed mac Cathail Crobdeirg Ri Connacht & 20] Dondchad Carprech h. Briain ri Tuadmuman & Diarmait 21] Cluasach Mac Carthaig ri Desmuman & maithi Erenn archena 22] cenmotha Cenel nEogain & Conaill, cur rancatur Murthemne 23] & Dun Delgan & corab ass sin ro iarsat geill & etire o maccaib 24] ind Uga & o Aed h. Neill. Is ann sin tanicc Aed cona Gallaib 25] & cona Gaidelaib gurro innset et ar sligthib Sleui Fuaid & ar 26] dorsiu Emna & ar Fid Conailli & gur grennaigsit ima n-indsaigid 27] isna hinataib-sin. Cid tra o'tconncatur Goill Erenn gurbo 28] herdalta ind imdegail-sin d'fagbail doib, is hi comarli doronsat 29] sith & sosad re hUilliam & risind Iarla & breth Rig Saxan risna 30] sithaib-sin; & ro sgailset asind inad-sin gan comaid gan{folio 1d} chis o Aed h. Neill don dulad-sin. 31] 1224.14 Sluagad mor la hAed mac Cathail Crobdeirg cu Caslen 32] Aird Abla hi crich Tetba, co ndeachadur arin caslen, gur losgetar 33] & gura marbsatur cech aen fuaratur and du Gallaib & du 34] Gaidhelaib. ----- p.8 1] 1224.15 Maelmure h. Condmaich espoc h. Fiachrach & Ceneoil 2] Aedo quieuit in Christo. 3] 1224.16 Espoc Conmaicne .i. Gaillepscop mortuus est. 4] 1224.17 Maelcoimgin h. Scinginn airchinech & caipellan Ardda 5] Carna in Christo quieuit. 6] 1225.1 Calann Enair for Cetain & xviii. fuirri, m.ccxx.quinto 7] In x.mad bliadain don cical noidecda hi & in tres x. don cical 8] indictionis & solarda hi. 9] 1225.2 Amlaib h. Beollan arcinnech Droma Cliab, sae n-enig & tigi 10] aiged Erenn, do ecc in bliadain-sin. 11] 1225.3 H. Mailbrenainn abb manestrech na Builli do ecc do cuislinn. 12] 1225.4 Comergi mor du ergi la Toirrdelbach mac Ruaidri & la 13] hOed mac Ruaidri & la hOed h. Neill do chosnam coicid re 14] hOed mac Cathail Crobdeirg, tre forcongra Duinn Oicc Mec 15] Airechtaig rigtuisig tSil Muredaig, i ndigail a feraind & a aicidechta 16] do bein de, & o ro inta-som do intatur Connachta uli .i. 17] Sil Muredaig & Iarthar Connacht ba Oed h. Flaithbertaig ri 18] Iarthair Connacht, acht Mac Diarmata nama .i. Cormac mac 19] Tomaltaig. 20] 1225.5 Cid tra acht tanicc Aed h. Neill leo co lar tSila Muredaig 21] & ass-side co Fedaib Atha Luain, co rrabatur da oidche oc 22] Mullach hUainide, & du lomaircsid Loch Nen & cur ruccsat 23] seota h. Conchobair leo ass. Accus tancatur ass-side cu Carn 24] Fraich & do rigatur Toirrdelbach mac Ruaidri ann sin, & do 25] imtig Aod O Neill da tig iar sin. Uair robo tarisi le macaib 26] Ruaidri a n-airecht fein arna cuired do cech oen fo leth dib-sin, 27] acht mad Cormac mac Tomaltaig Meic Diarmata & Dauith h. 28] Flainn & a aes grada archena. 29] 1225.6 Dala immorro Aeda meic Cathail Crobdeirg dochuaid i 30] nn-ucht Gall, {folio 2a}& dorala co sodanach do-som. Uair is ann 31] batur Gaill Erenn for cuirt moir hoc Ath Luain & ba cara do-sam 32] cech oen dib trena athair & tremit fein. Ar ba hacmaingech 33] tuarasdail & tindlaicti e-sim & a athair reme doib. ----- p.10 1] 1225.7 Tuc-som leis tra in Iustis & Goill Erenn in neoch roba 2] lor leis dib, & ro erig Dondchad Carprech h. Briain cona sochraiti 3] leis & Ua Mailsechlainn cona sochraiti. 4] 1225.8 Is and sin do teichetur lucht Moigi hAe & na Tuatha i 5] lLuignib rempo & hi Tir nAmalgaid rea mbuaib & rus facsat meic 6] Ruaidri cin tsochraite cin tinol oirechta, & ni raba ina farruth 7] taissig na rigdamna dib acht mad gilli ech & gilli fritholma. 8] Tancatar meic Ruaidri rempa co Cill Cellaig & beccan sluaig & 9] rigdamnad mar oen riu do bith ar cul a mbo & a n-innile. 10] 1225.9 Dala meic Cathail Crobdeirg immorro cona Gallaib do 11] indsaig iat-som mar a raibi Toirrdelbach cona toisechaib & ni 12] raibi acht gilli ech & fosluag mar oen riu. Uair dochuaid Aed 13] mac Ruaidri & mac Murcertaig & Domnall h. Flaithbertaig & 14] Tigernan mac Cathail Micuran & meic Toirrdelbaig meic Ruaidri 15] do anacal bo & muintire Fergail h. Taidc tuc comlugi riu; 16] & is amlaid ro bai-seicc, conid e Connachtach dochoid dara 17] comluigi ar tus re macaib Ruaidri, & tucustur mac Cathail 18] cona Gallaib d'anacal a bo & a muintire ina cenn-som leis. 19] 1225.10 Is ann sin dorala Gaill hi cend Toirrdelbaig meic Ruaidri. 20] Ro erig-seicc & a thaisig & do chuiredar a fosluag rompa & tancatar 21] as co halaind cin daine do marbad dib. Uair do-anicc Donn 22] Occ Mac Oirechtaig & Flaithbertach h. Flannacan & uathad 23] don rut Eoganach dara n-es. 24] 1225.11 Issin lo-sin dorala siredh hi cenn Echmarcaig Meic Branain 25] & se uathad sochraiti ar lar doiri choilli etir a mnaib & a bu, 26] & doroni-sem antsoidecht engnama oca marbadh{folio 2b} 27] acht ind imarcaid do degdainib do breith fair. Iss ann sin do len 28] Aed mac Cathail Crobdeirg cona Gallaib meic Ruaidri ind 29] oidchi-sin co Miliuc & do bai tri haidchi ann sin ac arcain Lugne 30] ar cech leth immi. 31] 1225.12 Is indochonaich dorala d'U Egra ann sin sith iarna arcain 32] do denam dar cend in becain do faccbad ac Luignib. Iss 33] and do batar meic Ruaidri in tan-sin & a ndruim re Loch Mac 34] Eredaig i nGlinn na Mochart. Is si comurli dorone mac 35] Cathail Crobdeirg dol & a Gaill i ndiaid bo na Tuath & Sil Muredaig 36] & Clainni Tomaltaig slige nachar smuain duine dul du Goll co ----- p.12 1] brath .i. hi Fid nGatlaig, cur riachtatar Ath Tigi in Mesaig & 2] nochan fuaratur bir na bundsach isin tsligid-sin. Da rarcetur 3] Cul Cernuda & taucatur dilgenn ara buaib & ara dainib isin 4] lo-sin. In neoch docuaid dib isin mag min dib nachar baditt 5] ro harcit & ro marbait. Truag amh sin, cach aen do gab co 6] Dub Chungai ro baditt, & is amlaid dogebthea na cairr cona 7] cessachaib & a llan intib do lenbaib arna mbaduth. Du neuch 8] terna dib o Gallaib acus o badath d'imircechib Clainni Tomaltaig 9] dochodar drong dib hi Tir nAmalgaid & dochuaid h. Dubda 10] fuithib & nir faccaib oenboin acca-side. 11] 1225.13 Dala immorro clainni Ruaidri is i comurli doronsadd 12] ac Loch Mac Feradaig scailed do denam noco scailtis a Goill o 13] mac Cathail Crobdeirg .i. da mac Ruaidri Toirrdelbach & Oed 14] & mac Magnais & Dond Oc do dol a n-ucht I Flaithbertaig a 15] fir comluigi; mac Murcertaig h. Conchobair & Tigernan mac 16] Cathail do dol ar cul a mbo & a muintire & sith do genam tara 17] cend, noco n-imtigtis a Goill o mac Cathail Crobdeirg. 18] 1225.14 Dala immorro na lethe thess do Chonnachtaib nirbo 19] ciuine doib & nirbo suamnige. Uair tancatar Goill Laigen & na 20] Muman & Murcertach h. Briain rempa; tancatar immorro 21] Goill Desmuman & Sirriam Corcaige; {folio 2c}do aircsidur & 22] do marbsadur cech oen ara rucsadar. Rob olcc tra la mac 23] Cathail Crobdeirg a toidecht-sin isin tir. Ar ni he ro chuir iat acht 24] o'tchualatar a fuair an Giustis gona Gallaib d'etalaib do gab 25] tnuth & format hiatt. Is don ruathur-sin ro marbait cetri meic 26] Meic Murchada ar oenlathair. Ba truag tra in setten ro chetaig 27] Dia fon coiced is ferr ro bai a nErinn tes & tuaidh, tair 7 tiar. 28] Ar ni cocled in macocclaech a chele ac crechad & acc arcain 29] acht combad tresee do. Do cuirid tra mna & leinb, faind & 30] oicctigeirn re huacht & re gorta don cocad-sin. 31] 1225.15 Dala immorro Aeda meic Cathail Crobdeirg tanicc remee 32] co Mag nEo & dochotur meic Murcertaig Mumnig ina tech ar 33] comaircib & ar slanaib tar cenn a mbo & a muintire. Dochuaid 34] arnabarach co Cill Meodoin & do comraicsit na tri sluaig do ----- p.14 1] Gallaib and sin, & is becc narbo lan an coiced uli dib etir Gall 2] & Gaidel. 3] 1225.16 Iss and sin tanicc Aed h. Flaithbertaig ar coraib & ar slanaib 4] maithi Gall & Dondchada Carprig h. Briain a cairdiusae 5] Crist hi tech meic Cathail Crobdeirg & in Giustis & dorigne sid 6] dar cenn a bo & a muintire ris, acus mac Ruaidri do indarba uad. 7] Do imthig mac Cathail Crobdeirg & a Goill mar aen fris cu Tuaim 8] Da Gualann & do leicc imthecht do Gallaib Laigen & Desmuman 9] & do bi a dal fein d'innlacad in Giustis dar Ad Luain. Doronne-sim comurli aili ann sin .i. impo dochom h. Flaithbertaig ar 10] cula, ar nir tharise leis mar do faccaibh e, ar ro batur meic 11] Ruaidri allaniar do Loch aice & a chliamain fein .i. Dond Occ mar 12] aen riu. Iss and ro delig mac Magnusa re maccaib Ruaidri 13] & do innsaig hi Tir nAmalgaid ar cend a bo & a muintire & fuair 14] iat co sodhanach cin creich cin argain, & rucc leis iat i nn-ucht 15] h. Ruairc, & dorigne creich moir ar Pilip Mac Gosdelb{folio 2d} 16] co senamail. Dala immorro Donnchada Charprig h. Briain 17] do chuir maithi a muintiri & a aesa grada remi co n-edalaib 18] mora torthicha bid & etaig & argain bo & ech. 19] 1225.17 Is ann sin dochuaid Aed mac Ruaidri & Eogan h. hEdin 20] ara cind urtharsna uathad do degdainib & nir hanad ann sin ac 21] Mumnechaib re huruad meic inn Ardrig & du luid-sein forra & 22] do gab oes grada Donnchada Charprig & ba trom na hetala do 23] facbait ann sin ac Aed mac Ruaidri. Is ann sin dochuaid Dondchad 24] Carprech da tig & dorigni sid & baiti connell re hAed 25] mac Ruaidri do gab du laim cin toidecht i n-agaid mac Ruaidri 26] aris, dar cenn a aesa grada du lecon as, & niro chomaill-sim 27] sin. Uair do anic arin sluaiged ba nesa a cetuair i nd-agaid mac 28] Ruaidri. Is ann sin tra tanicc mac Cathail Crobdeirg & in Giustis 29] co calad Insi Crema tar es Gall Laigen & Desmuman & Mumnech 30] d'imthecht, & rob ecen d'O Flaithbertaig Inis Crema & 31] Oilen na Cirqi & artrigi inn locha aris do thabairt tar cenn a 32] bo & a muintire. 33] 1225.18 Tanic reme mac Cathail aris co Tuaim Da Gualann & 34] dochuaid reme aris d'inlacad an Giustis & do facaib se uathad 35] do Gallaib maithi & sersenaig imdai aici. Ar nir tharise leis-sem ----- p.16 1] Connachtach acht mad uathad becc. Tuc-som ann sin maithi 2] inn arechta i llaim Gall i ngell re tuarastal .i. Flaithbertach h. 3] Flannacan & Fergal h. Taidc & sochuidi aili do Connachtaib, 4] & is doib fein rob ecen a fuaslacad. 5] 1225.19 Iss ann sin do erig h. Flaithbertaig aris acus mac Murcertaig 6] & na rigdamnada archenae dochum mac Ruaidri tar es 7] a Gall do imtecht o Aed mac Cathail Crobdeirg, & do chuir mac 8] Cathail techta & scribenna d'innsaigid Gall d'indisin doib in 9] athimpaid & d'iarraid thuillid sochraiti. Do freccrad co soindib 10] e-sim. Uair ba tuillmech na turusa-sin do Gallaib, uair do 11] gebtis etala mora & ni fagbaitis gada na imsergna. 12] 1225.20 {folio 3a}Tuccad Gaill Laigen do-som don dulad-sin ma 13] Uilliam Cras & Macaib Grifin sochuide mor, & o tancatar do 14] innsaig-sim meic Ruaidri dar Tachur siar & do gab reme suas a 15] nIb Diarmata mur a cuala meic Ruaidri do beith cin tsochraiti 16] & cin a lucht comlugi do rochtain chuctha. Is ann sin do chuir 17] Aed mac Cathail Crobdeirg Fedlimid a brathair & maithi da 18] muintir sochraiti moir do Gaillsersenchaib ar creich dochum 19] Eogain h. Edhin ind Uib Fiachrach Aidni & do batur adaig 20] longpuirt ind Ard Rathain do chur na creichi mochtrath arnabarach. 21] 1225.21 Do chuala h. Flaithbertaig & meic Murcertaig & siad ac 22] innsaigid mac Ruaidri Goill do dol ar creich dochum Eogain 23] a fir comlugi & a mbeith ind Ard Raithin. Is hi comurli doronsad 24] innsaigid Ardda Raithin & dolae i cend Gall isin matin 25] mochtrath & in baili du loscad i cenn Gall. Da innsaigset cu 26] maitin iat gur rabatur mochtrath ar faithqi Arta Rathin. 27] 1225.22 Is si comurli doronsat ann sin Tuathal mac Murcertaig 28] Mumnig do chora ar tus isin mbaili mana Gallaib & in neoch 29] da thinecad do Gaidelaib mar aen ris; h. Flaithbertaig & m-Murcertaig imman mbaili imoig. ----- p.18 1] 1225.23 Is latir dana dacuas isin mbaili ann sin. Is he Gaidel 2] ro frecair mar oen ris Taichlech mac Aeda h. Dubta, & o dochodur 3] co mer dana isin mbali do thechetur Goill sair & siar asin 4] baili & tucad in maidm sair ar Gallaib. Na Gaill immorro dochodur 5] siar ina maidm asin baili, is iat thucc in maidm ar a raibi 6] do Gaidelaib ar cul an baili allamuig. Ni raibi immorro Gaidel 7] bad beodha ina in lucht ara tucad an maidm-sin siar, acht nar 8] cetaig Dia sodhan orra. 9] 1225.24 In lucht dochotur sair asin baili do len Tuathal & Taichlech 10] h. Dubda iat. Do cetloit Tuathal Constapla na nGall & 11] do toit le Taichlech he. Ba sodan mor do mac{folio 3b}aib 12] Ruaidri can beith isin maidm-sin. Is don maidm-sin siar do 13] marbad Mathgamain mac Aeda meic Conchobair Maenmuigi & 14] mac Gillacrist Meic Diarmata & re mac meicc Amlaib meic 15] Airechtaig & Niall mac Fergail h. Thaidcc, & do marbad in ti 16] ro marb he .i. brathair Culen h. Dimusaig. 17] 1225.25 Dala mac Ruaidri immorro ro comraicsed arnabarach re 18] h. Flaithbertaig & re macaib Murcertaig & re Tigernan mac 19] Cathail & re Donn Occ, & tancatar-sin rompa andes co Druim 20] Cenannan. Is ann sin tanicc Aed mac Cathail Crobdeirg cona 21] Gallaib ina ndegaith. Is hi comurli doronnad acca-som cech 22] nech dib d'innsaigid a bo & a muintire & meic Ruaidri d'facbail. 23] Tancatar meic Ruaidri rempa asin tir, uair ni raibi Gaill na 24] sochraiti aili accaib a praipi. Et dochuaid Donn Occ aris & meic 25] Ruaidri a n-ucht Aeda h. Neill. Et nir fas don tsluaiged-sin 26] doib-sim acht in tir do bi ina hoentecli toraid do lot & do lanmilled 27] trempa. 28] 1225.26 Dala meic Cathail iarom do innsaig h. Flaithbertaig & 29] tuc geill & aitiri uad don dulad-sin. Tanicc reme anuas co 30] Qill Meodoin & co Mag nEo i ndiaig mac Murcertaig & Tigernain 31] meic Cathail Micurain & doronsatur sith dar cend a mbo & 32] a muintire, & dochodur hi tech meic Cathail Crobdeirg ar slanaigecht 33] Donnchada Charprig & maithi Gall Erenn. Is cumsanad 34] rangus a less-sin, uair ni raibi qill na thuath a Connachtaib 35] can milled. 36] 1225.27 Iar n-arcnib & iar marbad doine & bo in tire & in talman 37] & iar cur chaich re fuacht & re gorta tanicc teidm morgalair 38] isin tir & isin talmain .i. cenel tescha, tresa folmaigti na bailida ----- p.20 1] can duine beo do facbail intib, & do thernatis araili on teidm-sin 2] & ba huathad. 3] 1225.28 Flann mac Amlaib h. Fallamain taisech Clainni hUatach 4] do marbad le Fedlim mac Cathail Crobdeirg isin chacad-sin. 5] 1225.29 Amlaib mac Ferchair h. Fallamain taisech {folio 3c} a 6] duthchusa fein is ferr tanic do ecc isin oenmis & a mac do marbad 7] .i. Flann. 8] 1225.30 Tadc h. Findachta fer grada d'Aed mac Ruaidri do 9] marbad la muintir Meic Aedacan ar sired creichi isin cacad 10] cetna-sin. 11] 1225.31 Muredach h. Finnachta taisech Clainni Murthaili do 12] ecc i nd-artrach ar Loch Orpsin & se slan ic dol inn. 13] 1225.32 Conchobar mac meic Taidc h. Cellaig ri h. Mane & Ardgal 14] a brathair, tech do gabail forra diblinaib do macaib Taidc 15] h. Cellaig & a loscad inn .i. fer a duthcusa fein ba ferr enech & 16] engnam & ba lia & ba sochla tanicc. 17] 1225.33 Gilla Corpti h. Mugroin do ecc isin bliadain-sin & a adnacal 18] hi Cunga Feichin. 19] 1225.34 Moel Brigti h. Maicin app Topair Patraic quieuit in 20] Christo, mac oge & ecnaid, & is leis ro tinscanad tempul Topair 21] Patraic & ro forbad a tsanctair & a cruceda co mortsaethar i 22] nd-onoir Patraic & Mure Bantigerna & Eoin & na nApstal. 23] 1225.35 Duarcan h. hEgra ri Luigne & Tadc h. hEgra & Etain 24] ingen Diarmata meic Domnaill h. Egra mortui sunt. 25] 1225.36 Goill & Mumnig do dol for Termann Coelainn & tucad 26] ar na nGall iar sin tre firtain Coelainn. 27] 1225.37 Int arbur oca buain a haithli Feli Brigti & in trebad i 28] n-oenfecht. 29] 1226.1 Calann Enair for Dardain & naemad xx.it d'ais esca fuirri, 30] & int aenmad x. don cical noedecda hi & in cethramad x. don 31] cical solarda & indictionis hi. M.cc.xx.vi. Embolismalis. D. ----- p.22 1] 1226.2 Tigernan mac Cathail Micuran meic Toirrdelbaig Moir 2] Rig Erenn do marbad la Dondchad h. nDubda & la a macaib, 3] rigdamna ba mo enech & engnam do Clainn Conchobair & 4] dorone do neichib suaichinti sodanacha connice sin. 5] 1226.3 Domnall mac Ruaidri h. Flaithbertaig do marbad do maccaib 6] Murcertaig h. Flaithbertaig iar ngabail tigi imme doib 7] fein & d'Fedlimid mac Cathail Crobdeirg. Truag am in gnim-sin, 8] adbur rig Iarthair Connacht do marbad & gan tir & gan 9] duthcus d'fagbail dara chend. 10] 1226.4 Fergal h. Taidc in Teglaig taisech luchta tigi Cathail 11] Crobdeirg & a meic na degaid do marbad do Dond Slebi h. 12] Egra ri Slebi Luga, fer ardraith moir & risi mo ler t{folio 3d}oitt 13] do doinib. 14] 1226.5 Aed mac Duinn h. Sochlachan airchinnech Cunga, sai 15] chantuirechta & certglesae & glesa crot, & mar aen re gles do 16] denam do fein nach dernad reme, & ropa sai ar cach cerd etir 17] dan & gribdacht & scribinn & ar cech n-eladain dognith, do 18] ecc in hocc anno. 19] 1226.6 Nuala ingen Ruaidri h. Conchobair banrigan Ulad do 20] ecc i Cunga Feichin & a hadnaccal co honorach i tempul chanonach 21] Cunga. 22] 1226.7 Aed mac Domnaill h. Ruairc do marbad la Cathal h. 23] Raigillig & la Conchobar mac Cormaic h. Mailruanaig ar Loch 24] Aillinni. 25] 1226.8 Aed h. Flaithbertaig do gabail d'Oed mac Cathail Crobdeirg 26] & a thabairt i llaim Gall do. 27] 1226.9 Condmach h. Tarpa espoc Luigne in Christo quieuit. 28] 1226.10 Matha h. Maelmochergi quieuit in Christo. 29] 1226.11 Murgiuss Mac Diarmata do marbad in hoc anno. 30] 1226.12 Sluagad do denam d'Ua Neill co ranicc immell Connacht 31] & a intad cin nach tarba, & athtinol do denam do & braigti 32] Ceneoil Conaill go gabail do & mac h. Domnaill. 33] 1226.13 Caslen Cilli Moiri do loscad la Cathal h. Raigillig in 34] hoc anno. 35] 1226.14 Toirrdelbach mac Mailsechlainn mortuus est. ----- p.24 1] 1227.1 Calann Enair for Aine & dechmad uathad fuirri. In dara 2] bliadain x. don cical noiecdai & in v.ed bliadain x. indictionis 3] & solarda hi. Anno Domini m.cc.xx.vii. Communis. C. 4] 1227.2 Cuirt mor do denam do Gallaib Erenn ac Ath Cliath & 5] Aed mac Cathail Crobdeirg Ri Connacht do gairm fuirri & fell 6] acus mebal do denam fair no co tanicc Uilliam Maruscal a fer 7] caradraid fein cona sochraiti ar lar na cuirti cuice, co rucc les 8] ar ecin esti immach he & cur innlaic imslan ina tir budein. 9] 1227.3 Dala Aeda meic Cathail Crobdeirg asa haithle sin doroinni 10] coinne ac Lathaig Caich Thuathbil re hUilliam Mares mac 11] Sefraid, 7 ni deachaid-sim dar Lathaig innond acht mad uathad 12] do dechduinib .i. Cormac mac Tomaltaig & Diarmaid mac 13] Magnusa & Magnus mac Murchertaig h. Conchobair & Tadc 14] mac Mathgamna h. Cerin & Ruaidri h. Mailbrenainn. Acus 15] tanicc Uilliam Mares ochtur marcach isin coinne arin lathir-sin. {folio 4a}Do chuimnig Aed in fell & in mebal doronadh 16] i nAth Cliath fair. Ro erig resiu do torlingseet na Gaill & ro tsin 17] a laim i nUilliam Mares & ro fecrad co beoda feramail he o a 18] muintir in tan-sin & ro gabad Uilliam Mares & Magestir Slemne 19] & Uga Airddin & ro marbad Constapla Atha Luain leis and sin 20] & ro chuir na Gaill-sin dar Lathaig suas, & tanicc-sem & in neoch 21] do bai do Connachtaib ina fochair & ro arcedur in marcad & 22] ro loscedur uili, & ropa gnim sochair do Connachtaib uili sin 23] uair fuair-sim a mac & a ingin acus braigdi Connacht & sith do 24] Chonnachtaib uili da hes. 25] 1227.4 Dond Sleui h. Gadra ri Sleui Luga do marbad don Gilla 26] Ruad .i. do mac a derbrathair fein ar ngabail tigi ind odchi 27] air. In Gilla Ruad fein do marbad inn fo cetoir tre imdell Aeda 28] h. Conchobair. 29] 1227.5 Mac Airt do gabail & a ben & a oiti & moran da muintir 30] maille fris. ----- p.26 1] 1227.6 Gorta mor isin bliadain-sin sechnon Erenn uili & tedm 2] & ar mor ar dainib do galraib examla .i. do fuacht & do gorta 3] & do cech cenel galair arcena. 4] 1227.7 Lodbais Ri Francc do ecc in hocc anno. 5] 1227.8 Morsluaged la Mac Uilliam hi Connachtaib & la Aed mac 6] Ruaidri h. Conchobair cor losced leo Inis Meodoin & cur aircsed 7] in tir uli & cur gabsad braigti. 8] 1227.9 Sluagad la Sefraid Mares & le Toirrdelbach mac Ruaidri 9] i Mag nAi co ndernsad caslen i rRind Duin & cur gabsad braigti 10] thShil Muredhaig. 11] 1227.10 Aed mac Cathail Crobdeirg do dol a Tir Conaill docum 12] h. Domnaill. Impod do atuaid aridisi & a ben do thabairt leis. 13] Meic Thoirrdelbaig do thecmail chuce isin tSegais. A ben & a 14] eich do facbail do. In ben dochora i llaim Gall iar sin. 15] 1227.11 Sluagad eli do Toirrdelbach mac Ruaidri & le Gallaib 16] Mide i nIarthar Connacht co ndernsat creich moir ar Aed mac 17] Ruaidri h. Flaithbertaig & dolaa{folio 4b} doib asside a crich 18] Cera & braigti mac Murcertaigh do gabail doib as-side & numir 19] do martaib do thabairt do Toirrdelbach as cach tricha cet ina 20] timchell. 21] 1227.12 Cu Mara h. Domnallain do marbad i ngemil do Ruaidri 22] Mac Duinn Slebi i ndigail a athar & se crosda. 23] 1227.13 Brian mac Conchobair h. nDiarmata occisus est in hoc 24] anno. 25] 1227.14 Dionis h. Mordai do crosad do espoc Oli Finn. 26] 1227.15 Caislen Atha Liacc do denam la Sefraid Mares. 27] 1228.1 Calann Enair for Sathurn & xx.i. fuirri & in tres bliadain 28] x. don cical noidecda & in sesed bliadain decc don cical solarda 29] hi. Primus annus indictionis. M.cc.xx.viii. Communis. BA. 30] 1228.2 Aed mac Cathail Crobdeirg h. Conchobair Ri Connacht ----- p.28 1] re re cethri mbliadna, amail asbert an fili .i. Donnchad Bacach 2] mac Tanaide h. Mailconari : 3] R.Do bai Rath Cruachan na cath, 4] istad ingine Echach, 5] iiii. bliadna, bert can celg, 6] ag Aed mac Cathail Crobdeirg. 7] do marbad d'oenbuilli do thuaig sairsi i cuirt Sefraid Mares 8] & se oca folcad oc mnai in tsair, acus an fer do buail he do 9] crochad ac Sefraid arabarach. Tre faslach immorro mac Uga 10] de Laci & Uilliam .i. Meic in Giustis doronad in fell-sin arin 11] flaith firen forglidi-sin. Et adubrad conab tre ed do buail in 12] saer e. Uair ni raibi ind Erinn cre duine bad aille ina bad 13] beodha inas. 14] 1228.3 Cocad adbalmor do fas etir da mac Ruaidri h. Conchobair 15] tar eis Aedo meic Cathail Crobdeirg .i. Aed & Toirrdelbach, 16] ar ni thucc in mac ba so dib oirrim don mac ba sine, gur milled 17] Connachta uili etarro & co raibi na haenfasach o Es Dara co 18] habaind h. Fiachrach bu des acht mad becan i Sleib Luga & 19] Lucht Artig nama. 20] 1228.4 Ricard mac Uilliam Burc do toidecht o Rig Saxan & 21] giustisecht na hErenn do tobairt leis do. Et cuirt mor do suidiugad 22] ag Gallaib Erenn & ag Goidelaib & Connachta etir 23] rig & toisig Erenn im da mac Ruaidri .i. Toirrdelbach & Aed. 24] Truag{folio 4c} am in comuirli doronad ann sin .i. rige do tabairt 25] don mac ba so & in mac ba sinem do dichur .i. Toirrdelbach mac 26] Ruaidri, & cen guth ina agaith d'engnam na d'uasli na d'enech. 27] Cid tra acht ro togadur Connachta uili in tan-sin Aed mac 28] Ruaidri i fiadnaise Gall & Gaidel, & ar toidecht doib don chuirt 29] do indsaig-sim & Connachta leiss co Carn Fraich meic Fidaig 30] & do rigad ann sin e-sim, amail ba gnath do cech rig ro gab 31] Connachta riam. 32] 1228.5 Dala immorro da mac Toirrdelbaig meic Ruaidri .i. Maelsechlaind 33] & Brian in cein do bas arin cuirt do tinolsad bu imda 34] & muintera & rucatur leo i ndithriub Ceneoil Dobtha meic Aengusa ----- p.30 1] & tara montib, co rancatar Snam Rathine acus co ndechadur 2] tharis hi Fid Conmaicne. 3] 1228.6 Dala immorro Aeda meic Ruaidri do chuir tinolti, amail 4] ro bai, ina ndedaig & do ben na bai dib & tucc maidm forro, 5] & ro marbad Mailsechlainn mac Toirrdelbaig leis isin tressin. 6] 1228.7 Dauid h. Flainn toissech Sil Mailruain do ecc fo crois in 7] hocc anno. 8] 1228.8 Murcertach mac Flaithbertaigh h. Flannacan do marbad le 9] macaib Taidc h. Gadra. 10] 1228.9 Gilla na Naem mac Ruaidri mortuus est. 11] 1228.10 Ardespoc Atha Cliath .i. Henri o Londain quieuit in 12] Christo. 13] 1228.11 Ruaidri h. Maelbrenainn do hecc in hoc anno. 14] 1228.12 Niall mac Congalaig h. Ruairc ri Dartraide & Clainni 15] Fer Maigi do marbad le da mac Airt meic Domnaill I Ruairc .i. 16] Art & Amlaib, & Amlaib Gerr mac Neill meic Congalaig do 17] marbad hi fotraccadh la hAmlaib mac Airt cetna. 18] 1228.13 Fer(gal mac Si)triuca h. Ruairc do marbad la maccaib 19] (Congalaig) h. Ruairc. 20] 1228.14 Mac Raith h. Mallachta quieuit. 21] 1228.15 Aed mac Donnchada h. Fergail do marbad la hAed mac 22] Amlaib h. Fergail. 23] 1228.16 Gorta mor hi Connachta isin bliadain-sin & ro harcit cella 24] & tuatha inte & ro dichuired a clerig & a lucht eladna archenae 25] hi crichaib ciana comithce iarna cur re fuachd et re gorta re 26] cocad clainni Ruaidri in tan-sin. 27] 1229.1 {folio 4d}Calann Enair for Luan & aili uathad fuirri & in 28] cetramad bliadain x. don cical naedecda hi & in sethdmad x. 29] don cical solarda et in dara bliadain indictionis hi. 30] 1229.2 Gilla Isu h. Clerig espoc Lugne quieuit in Christo. 31] 1229.3 Gilla an Comded h. Dulendain comarba Feichin & Muredach 32] h. Gormgaili prioir Insi Mac nErin mortui sunt. 33] 1229.4 Dub Essa ingen Ruaidri h. Conchobair ben Chathail Meic 34] Diarmada do ecc ina caillig duib. ----- p.32 1] 1229.5 Dionis h. Morda espoc Sil Muredaig do chora a espocoiti de 2] in hoc anno. 3] 1229.6 Diarmait Mac Carthaig ri Desmuman mortuus est. 4] 1229.7 Girard h. Cathan canonach dob eolcha isin urd chananach 5] quieuit. 6] 1229.8 Diarmait h. Fiaich ap recglesa Gilla Molasi h. Gillauran o 7] Thuaim in Christo quieuit & a adlacad a nArd Carna. 8] 1229.9 Diarmait Mac Gilla Carrthaig aircindech Tige Baithin, 9] uasalsacart & in nech dob ferr derc & daennacht ro bai hi centur 10] Connacht, quieuit in Christo. Et is fo adlacad in chuirp-sin 11] dorala in contin & in esaenta moir etir manchaib na Builli & 12] canonchaib na Trinoite co rabi da la & da oidchi i tempul Dromai 13] nar lecsed na manaig a adlacad co ndeachaid se do chert uatha 14] fo deoid i cinn in tres la. 15] 1229.10 Lochlainn h. Mannachan do marbad hi fell do derbrathair 16] a athar budein. 17] 1230.1 Calann Enair for Mairt & tres x. fuirri & in coiced bliadain 18] decc don cical noedecda hi & int ochtmad dec don cical 19] solarda et in tres bliadain indictionis hi. M.cc.xxx. Communis. 20] F. 21] 1230.2 Intod d'Oed mac Ruaidri & do Connachtaib arcena ar mac 22] Uilliam Burc & ar Gallaib Erenn tre faslach Duinn Oicc meic 23] Duindchatha Meic Airechtaig & Cormaic Meic Diarmata & a 24] aesa grada. Uair do radsad-sein breithir nach betis ac tigerna 25] do berad hi tech Gall iatt co brath. Doronsad tra crecha mora 26] ar Gallaib, .i. Aed mac Ruaidri & Iarthur Connacht do arcain 27] meic oic Uilliam & Addaim Duib; Donn Occ immorro & meic 28] Magnusa & glaslaith Sila Muredaig d'arcain Meic Gosdelb & Tiri 29] Maine co hAth Luain. 30] 1230.3 Cid tra acht ro tinol Mac Uilliam Erenn uili{folio 5a}[H] & ----- p.34 1] a Gaidil & tanic hi Condachtaib ocus Feidlim mac Cathail 2] Crobdeirg leis do tabairt rigi & airechdais do & do innarpa Oada 3] meic Ruaidri & cech Conductaigh ele dar impu fair. Tancatar 4] ar tus rempa co caisdel Bona Gaillue docum Oadha Ua Flaithuertaich. 5] Is and-sin dochuaid Oadh mac Ruaidri do fórithin h. 6] Flaithbertaig & Condachta lais fa maccaib Murcertaig h. Concubair. 7] Ocus do battar Condachta allaníar do Gallim & Goill allanair & 8] debtha mora cech loi eturra. Do battar tra Goill samlaid & ni 9] ro etsat geill na aitiri na sith o Condachtaib. Is si tra comairli 10] doronsat Goill iar sin tudhecht i ndiaigh inna mbo & inna munter 11] do techset hi sleibtibh & íarculaib in tire ocus in talman, & ind 12] oilenaiph mara, & tancatar an adaich-sin co Droichet Ingine 13] Goillin & is and ropa matan doiph. Is and sin ro fhiarfaig Mac 14] Uilliam : 15] 'In fuil slighi etraind siar & loch hi ticfatais ni do Condachtaib 16] secha inuas ?'. 17] Do frecratar na heolaig he : ' Ata co deimin,' or siat. Do 18] córaig-sium a marcsluagh imma Cunga siar & imma Inis Medoin. 19] Is and sin dorala drong du Condachtaib oc tudhecht o Chaunga 20] mochtradh arna cur tharis isinn oidche riam ina triaraib & ina 21] coicfheraib co hamhglicc anfaitech, & ro marbait uathadh do 22] degduínib 'ma oes ngradha Magnussa meic Muircertaig I Concobair 23] .i. Diarmait h. hEdnechain & Lochlaind Mac Clesan & Tadc 24] mac Gilla Crist h. Moilbrenaind. 25] 1230.4 Dala Gall immorro tancatar a haithli in tsodain-sin co 26] Magh nEo na Sachsan. Tancatar arabarach co Topur Patric & 27] atraidhset conanaigh & laucht cinnti bethad docum Meic Uilliam 28] {folio 5b} [H]et du iarsat ar derc air cin beith aidchi acca. Et doratad 29] doib-seom sin. Et tancatar Goill rempa siss co Muine Maicin 30] ind aidchi-sin. Robo lescc tra le Gallaib techt o Moig Eo connici 31] sin, acht nach fuaratur braigdi na haitiri o Magnus mac Murcertaig, 32] et o nach fuaratar tancadar arabarach co hAchad 33] Fabair Umaill et do gabadur longport isin baili allaniar don chill, 34] i Margenan ar bru Locha Crichan. Et tanicc Magnus mac Murcertaig 35] ina tech & tucc geill & braigdi doib. Dala immorro Gall ----- p.36 1] dochodur arna n-orther co Muine Maicin aris & do batur adaig and. 2] Dochodur as-side arnabarach co Mag Sine et ais-seicc ina 3] n-uidedaib ar fut Luigne co Ceis Corainn Cruitiri. Dochodur as-side 4] hi Coirrsliab na Seguse & do lecedur na heolaig uatha in 5] gnathsligid moir & tancatar isan sliab uili can tortim can turbrodh. 6] 1230.5 Dala immorro Aeda meic Ruaidri & Cormaic meic Tomaltaig 7] & Duinn Oicc & tSila Muredaig archena, do batur isin choillid. 8] Et is i comuirli doronsad o rosiachtadur a mbu & a muntera leo 9] co Sliab inn Iarainn & i ndaingnib & i ndrobelaib, cen uid cin 10] chomuirli ar Gallaib in tan-sin. 11] 1230.6 Adubairt immorro Donn Occ na dingned amlaid sin. Is i 12] comuirli dorone-sin ann sin dola allaniar do Gallaib nocur riachd 13] Findcharn & a braithir fein et ocbadta tSil Muredaig Muillethain 14] & a Gaill fein & mac Domnaill Bregaig h. Mailsechlainn 15] cona Gallaib & Brian mac Toirrdelbaig, & do batur ag feithem 16] Gall seacha; & do chuir Donn Occ lucht debta chuctha, & do 17] bai debaid maith aca cothagud ar Gallaib. Do bai-sem & a costad 18] ar mullach in chairn & a spes isin debaid. Iss and sin do chuiretar 19] Gaill sluag timchill imon carn do sersenchaib & do marcachaib 20] diarmide, et nochar airigedur nocur timchelsatt{folio 5c} aniar 21] imme in carn & do faccbad Dondd a oenur and sin & uathad 22] da braithrib & Brian mac Toirrdelbaig, & is gairit do leged a 23] n-aeninad iad amlaid sin. Do focrad tra & do haithned Donn 24] Occ and sin et se a aenur & do loigedur sersenaig imdo air & do 25] badur coic saigti ann-som ann sin & rucc aenmarcach air-sem fo 26] deoid & ni raibi d'arm aice-sim acht tuag amain & nir lec-sim 27] in marcach air & do chuired gai in marcaich de lesin tuaig. Do 28] dortsed na sersinaig uili ina cend fo deoid & ro timchellad in 29] trenmilid anoir & aniar & ro toit-sim ann sin le himarcaid na 30] n-anrad oca airlech. 31] 1230.7 Dala immorro Aeda meic Ruaidri do bi don leth anair do 32] Gallaib oca feithem & ni thucc debaid na tachar doib & ni da 33] deoin tucc nech aili, & dosiacht in maidm soir ina chend & ni 34] fitir-sim Dond do toitim ann sin, & dochuaid as ar los a lama 35] cin domasi cin digbail, & aen dib do bai ac loigi fair do inta-som 36] fris & tuc urchur d'foga do gur gab crand trit, & do leced e-sim 37] & a raibi ina fochair cin a insaigid. Eachtigern mac an brethiman ----- p.38 1] h. Minachan & daine eili nach arimther sunn do marbadh doib 2] in la-sin. 3] 1230.8 Cid tra acht o dorala in sodan-sin do Gallaib & o ro marbad 4] Dond Occ, do chuiredar Gaill a nGaidil & a sersenaig co 5] Sliab ind Iairn & tucsaddd crecha mora leo & is sochuide ro cuired 6] re fuacht & re gorta ann sin & ro marbad mna & lenim & 7] ro tharrnochtaid do neoch na ro marbad dib, & tuccsatt crecha 8] mora toirticha leo dochom longpuirt na nGall. Et tancatar as-side 9] co calad Cairrci Locha Ce acus do batur ann-side da oidche 10] & sechtmain, & tucsat{folio 5d} rigi d'Fedlim mac Cathail Crobdeirg 11] & do innarbsad Aed mac Ruaidri a n-ucht Aeda h. Neill. 12] Et do imtigetar Goill da tigib & do scailsed co subach somenmnach. 13] 1230.9 Aed h. Neill ri Coicid Conchobair & cosnamaig Lethe Cuinn 14] Cetcathaig re Gallaib & re Leth Modha Nuadat & rigdamna Erenn 15] de iure do ecc isin bliadain-sin, Ri na tuccc geill na etiri na cis 16] do Gall na do Gaidel, Ri dorad marbtha & madmanna mora ar 17] Gallaib, Ri roba cothugad do Gaidelaibh uile do neoch ro bith 18] ar innarba dib no ar sechran, Ri rob feli & rob indegduine tanicc 19] d'feraib Erenn riam. 20] 1230.10 Gilla Isa h. Clerig espoc Luigne quieuit in Christo. 21] 1230.11 Iosep Mac Teithedan espoc Conmaicne quieuit in Christo. 22] 1230.12 Gilla Carthaig h. hElgiusan canonach & ancaire quieuit. 23] 1230.13 Donnslebi h. hInmainen manach naem & ardmaigestir 24] saer manestrech na Builli mortuus est. 25] 1230.14 Maelmoire h. Maileoin comarba Ciarain Cluana M-Nois quieuitt. 26] 1230.15 H. Cerballan espoc Chlainne Eogain quieuit in Christo. 27] 1230.16 Roolb Petit espoc na Mide uir religiosuss & caritatimus & 28] Dei famulis in Christo quieuit. 29] 1230.17 Maelsechlainn Mac Fir Edinn uasalsacart & maigistir 30] leginn in Christo quieuit in nobitsi manaig hi manestir na Builli. 31] 1230.18 Art mac Airt h. Ruairc do marbad per dolum do Ragnall 32] h. Finn. 33] 1230.19 Mac Raith Mac Gerraig espoc Conmaicne quieuit in 34] Christo. ----- p.40 1] 1230.20 Maelsechlainn h. Mannachan do marbad da braithrib fein. 2] 1231.1 Calann Enair for Cetain, m.cc.xxx. primo & a cethair fichet 3] fuirri & in sesed bliadain dec don cical solarda & in cethramad 4] bliadain indictionis hi. Communis. E. 5] 1231.2 Feth fo lige ingen Conchobair Meic Diarmata ben Murcertaig 6] Mumnig meic Toirdilbaig moir h. Conchobair do ecc isin bliadain-sin, 7] ben is mo & is ailli & is feli & is inrucca & is ferr clu tanicc 8] do Leth Chuind, & rob i sin mathair Magnusa meic Murchertaig 9] Mumnig & Conchobair Ruaidh & Tuathail & Toirrdelbaig Sacairt 10] .i. prioir reclesa Petoir & Poil. 11] 1231.3 {folio 6a}Dubchablaig ingen Conchobair Meic Diarmata do 12] ecc i manestir na Builli in hoc anno 13] 1231.4 Duinnin h. Maelconaire ollam Sil Muredaig Muillethain 14] meic Fergusa do ecc in hoc anno. 15] 1231.5 Flann h. Connachtaig espoc h. mBriuin quieuit. 16] 1231.6 Fedlim mac Cathail Crobdeirg do gabail la Mac Uilliam 17] Burcc hi Miliuc tar slanaigecht maithi Gall Erenn. 18] 1231.7 Flaithbertach h. Flannacan dux Clainni Cathail Meic 19] Muredaigh Muillethain do ecc i manestir na Bailli i n-oilithri & 20] se iarna crosad. 21] 1231.8 Sluagad mor le Domnall h. nDomnaill ri Tiri Conaill & la 22] hOengus Mac Gilli Finnein dochum Cathail h. Raigillig & co 23] rucsatt longius leo for Loch Uachtair cur aircsiuttt Eoinis & 24] cur marbsat in sted gel is ferr ro bai a nErinn & co rucsat seoit 25] & maine & indmus & maithes an baili uili leo. 26] 1231.9 Dionis h. Morda espoc Oli Finn iar cur a espocoite de ar 27] desercc acus ar crichnagad a bethad ind Oilen na Trinnoiti ar 28] Loch Ce do Dia & do Chlarus Mag Mailin d'airchidichain Ola 29] Finn & don urd chanonach inn inait cetna xviii. kalendas Ienuarii 30] in eadem insola quieuit in Christo. 31] 1231.10 Dubthemrach ingen h. Cuind ben Flaithbertaig h. Flannacan 32] mortua est. 33] 1231.11 Conchobar Got h. hEgra ri Luigne mortuus est. 34] 1231.12 Tinscna baili marcaid do denam la Cormac mac Tomaltaig 35] hi Purt na Carce. ----- p.42 1] 1231.13 Macc Neill h. Garmlegaig dux Ceneoil Moain mortuus est. 2] 1231.14 Dondchad h. Conchobair do gabail espocoite Oli Find dar 3] es Dionis h. Mordai. 4] 1231.15 Gilla Isa Mac Samradan dux Tellaig Echach quieuit. 5] 1231.16 Ualgarg h. Ruairc ri Brefne do ecc i n-oilithri ar sligid an 6] tSrotha. 7] 1232.1 Calann Enair for Dardain & coiced uathad fuirri & in 8] sechtmad x. don cical noidecda hi & in fichetmad bliadain don 9] cical solarda & in coiced bliadain indictionis hi. Anno Domini 10] m.cc.xxx.ii. Embolismalis. DC. 11] 1232.2 Aed mac Amlaib meic Domnaill meic Murchada meic 12] Gilla na Naem meic Briain meic Senlaich meic Eochada meic 13] Fergail o n-abar h. Fergail do loscad ar insi Locha Culi la clainn 14] Aeda Ciabaig meic Murchada meic Gilla na Naem h. Fergail iar 15] caithem noi mbliadan do a toisigecht na hAngaile{folio 6b} tar 16] es Murchada Charraig h. Fergail. 17] 1232.3 Gilla na Naem h. Dalaig sai ndana & tigi aiged & cothaigthe 18] caig i coitcinne etir thruag & tren do ecc isin bliadain-sin. 19] 1232.4 Rigi do thabairt d'Aed mac Ruaidri doridise & sith do 20] denam do re Mac Uilliam Burc iar ngabail Fedlim meic Cathail 21] Crobdeirg do. 22] 1232.5 Caslen Bona Gallme do denam do Ricard de Burgo & caslen 23] Duin Imgan do tinscadal la hAddam Stonsdun. 24] 1232.6 Conchobar mac Aeda meic Ruaidri do elod o Gallaib & 25] meic rig Connacht do tinol do imme, acus a dol isna Tuathaib 26] ar innsaigid & a marbad lasna Tuathaib & Gilla Cellaig h. Edin 27] & Gilla Crist mac Dondchada Meic Diarmata & sochuide himaille 28] friu; & is e in la-sin do gelsad na Tuatha na samthacha co ler in 29] tan adubradh curab fer samthaige gile do mharbh mac Aeda. 30] 1232.7 Dondchad mac Tomaltaig Meic Diarmata mortuus est. 31] 12342.8 Magnus mac Amlaib meic Taidc meic Maelruanaid, coinnel 32] enig & engnama & crabaid in Christo quieuit. ----- p.44 1] 1232.9 Fachtna h. hAllgaith comarba Dromma Mucado & oificel 2] h. Fiachrach, fer tigi aiged & lubra & leginn & lesaigti tiri & talman, 3] in hoc anno quieuit. 4] 1232.10 Maeleoin Bodur h. Maelchonare do gabail Cluana Bolcain 5] in hoc anno. 6] 1232.11 Tri meic Duinn h. Mandachan do marbad do Donnchad 7] mac Murchertaig Mumnig hi Termann Chaelainn in hoc anno. 8] 1232.12 Fedlimid mac Cathail Crobdeirg do lecad amach do Gallaib 9] in hoc ano. 10] 1232.13 Fedlimid h. Conchobair do tidnacal Cilli Mori hi Tir Briuin 11] na Sinna do Chund Craidbech h. Flannaccan & don Chomdid, 12] & cosecrad a tempuil do Donnchad h. Conchobair espoc Oili 13] Finn, & canonaig du denam isin baili cetna la Conn h. Flannacan 14] do bai 'na prioir ann in tan-sin. 15] 1233.1 Calann Enair for Sathurn & sesed x. fuirri. Int ochtmad 16] bliadain x. don cical noidecda hi; xx. primo anno cicli solaris. 17] Sexto anno indictionis. M.cc.xxx. tertio. Communis. B. 18] 1233.2 Sluagad la Fedlim mac Cathail Crobdeirg hi Connachtaib co 19] ndechaid Cormac mac Tomaltaig ri Muigi{folio 6c} Luirg ana 20] agid, co tucc les a Mag Luirg he acus co ndernsad longport ac 21] Druim Grecraigi & Corbmac & Conchobar a mac & na tri Tuatha 22] & da mac Murcertaig Meic Diarmata .i. Dondchad & Murcertach, 23] & is i comuirle doronsad diblinaib tocht a ndiaid Aedo meic 24] Ruaidri Rig Connacht & clainni Ruaidri archena, co tucsad 25] sraenmaidm sechranach forra & cur benad rigi & oirichas coicid 26] Connacht do clainn Ruaidri meic Toirrdelbaig isin lo-sin, & curro 27] marbad Aed mac Ruaidri Ri Connacht ann & Aed Mumnech 28] mac Ruaidri & a mac & Dondchad Mor mac Diarmata meic 29] Ruaidri & daine imda aili nach arimther sunn imailli friu, iar 30] sarugad Tigi Baithin & iarna slad d'Aed Mumnech, & iar slat 31] cell & eclus imda eli, gur toitsed fein a n-enech naem & cell 32] Connacht. ----- p.46 1] 1233.3 Ragallach h. Flannacan do marbad isin lo cetna & Tomas 2] Bírís Constapla na hErenn & Eoan a brathair. Eoan Guer & 3] Gaill imda eli do marbad ann bos iarna n-escaine & iar mbathad 4] a connel do clercib Connacht reme. Coic bliadna immorro d'Oed 5] mac Ruaidri hi rigi Connacht amail aspert an fili: 6] Aed mac Ruaidri in ruathair mir 7] coic bliadna os cinn in coicid, 8] cur toit---esbaid cech imil--- 9] in fer-sin la Fedlimid. 10] Deod flaithesa clainni Ruaidri h.Conchobair Rig Erenn ann sin. 11] Uair tarcaid in Papa cert ar Erinn do fein & da sil 'na diaid co 12] brath & seser do mnaib posta & scur do pecad na mban o sin 13] amach, & o nar gab Ruaidri sin do ben dia rigi & flaithius dia 14] sil co brath a ndigaltus pecaid na mban. 15] 1233.4 Rigi & flaithius do gabail do Fedlim mac Cathail Crobdeirg 16] iar sin, & na caslein doronad le nert clainni Ruaidri h. Conchobair 17] & Meic Uilliam Burcc do scailed do .i. caslen Bona Gaillme & 18] caslen na Circe & caslen na Cailligi & caislen Duin Imdain. 19] 1233.5 Sith & smachd ar cethernaib Connacht & ara macaib mallachtan 20] do ergi fo chetoir ria linn ind rig oic-sin isin bliadain-sin. 21] {folio 6d} 1233.6 Sluagad la hUilliam mac Uga de Laci & ingine 22] Ruaidri h. Conchobair & la Gallaib na Mide mailli ris co sochraiti 23] moir isin mBrefne dochum Cathail h. Raigillig & Conconnacht 24] a brathar, co ndernsat crecha mora forra. Drong immorro do 25] muintir h. Raigillig do thecmail doib .i. dochum Uilliam de 26] Laci & maithi an tsloig archena tar es na crech & tachur do 27] thabairt doib da cheli, & Uilliam Britt do marbad and ann sin 28] & Gaill maithi eli amaille ris, & Uilliam fein do lot and & Cerlus 29] mac Cathail Goill h. Conchobair & Feorus Finn mac na Gallrigna 30] & Diarmait Bernach h. Mailsechlainn & sochuide eli imaille riu, 31] & a n-impod iar sin can giall can etiri; & Moin Crandchain ainm 32] ind inaid a tucad an tocur-sin; & na maithi-sin do ecc dona 33] gonaib-sin oca tigib. 34] 1233.7 Dond Cathaig aircinnech Achaid Fabair xviii. in Calainn do 35] Ienuari in Christo quieuit, fer co narmithin celli & crotha hi 36] tuaith & a n-eclais, duine is feli & is ferr bai im crod & im biud ----- p.48 1] i comamsir ris, diden trog & tren, armitin in tiri & in talman, 2] stiurad & rediugad cacha dala etir a muintir fein & cach i cotchinn. 3] 1233.8 Mael Isa h. Maenaig, uasalsacart do gabad a saltair cech 4] lai acht Dia Domnaig, in Christo quieuit. 5] 1233.9 Fergal Mac Cormaic mortuus est.acus ni fiu sin a scriobadh 6] 1234.1 Calann Enair for Domnach & vii.mad xx.it fuirri. Bliadain 7] deridh noidecda hi; xx.ii. anno cicli solaris; septimo anno 8] indictionis; m.cc.xxx. quarto. Embolismalis. Endecas. A. 9] 1234.2 Aed h. hEgra ri Luigne do marbad do Dondchad mac 10] Duarcain h. Egra, ocus tech do loscad air & a marbad i ndorus 11] in tigi iar techt amach as, a ndigail a derbrathar & coicc macc 12] derbrathar a athar do marbad do-som ar tus & a derbrathar 13] aili do dallad do. 14] 1234.3 Ricart mac Uilliam Maruscal do tocbail cocaid i Saxaib 15] for Rig Saxan, & toidecht do tharis anoir, co ndechaid i lLaignib 16] & tinolait Gaill Laigen & Erenn ina agid a hucht Righ{folio 7a} 17] Sachsan .i. Mac Muris Giustis na hErenn, & Iarla Ulad .i. Uga 18] de Laci, & Ualtra de Laci tigerna na Mide, & tancatur co Currech 19] Life cur cursed cath fichda forniata frisin Maruscal ann sin, 20] et cur marbad an Maruscal and, et gur gabad Sefraid Mareis; 21] & ni raibi ag cur in catha fo deoid acht e-sim a aenur iarna trecad 22] da muintir bodein, & is dona hechtaib is mo doronad isinn 23] amsir-sin int echt-sin. 24] 1234.4 Oengus h. Mailfagmair espoc h. nAmalgaid quieuit in 25] Christo. 26] 1234.5 Snechta mor do cur etir da Notlaic & sicc da esi sin, co 27] n-imtigtis daine & eich foa n-eredaib primlocha & abne Erenn. 28] 1234.6 Aengus Mac Gilla Finnen ri Lacha hErne do dol do denam 29] creichi ar Domnall h. nDomnaill ri Tiri Conaill & h. Domnaill 30] do breith air & a marbad do. 31] 1234.7 Gilla na Naem mac Airt h. Brain archinnech Rosa Coman 32] quieuit. 33] 1234.8 Maelpetair h. Carmacan maigister Rosa Comman quieuit. 34] 1234.9 Diarmait h. Cuinn dux Muintiri Gillgan mortuus est. ----- p.50 1] 1234.10 Mael Iso mac Danidhel h. Gormgaili prioir Insi mac 2] nErin ar Loch Ce mortuus est. 3] 1234.11 Gilla Isa h. Gibillan manach ancoirita Insole Sancte 4] Trinetatis in Christo quieuit. 5] 1235.1 Calann Enair for Luan & ochtmad uathad fuirri. Primus 6] annus cicli decimnoumalis; xx.iii. anno cicli solaris; viii. 7] anno indictionis. Communis. G. 8] 1235.2 Domnall mac Aedo h. Neill ri Ceneoil Eogain do marbad 9] la Domnall Mac Meic Lochlainn & rigi do gabail do fein in hoc 10] anno. 11] 1235.3 Madadan h. Madadan ri Sil nAnmchada mortuus est. 12] 1235.4 Isaac h. Mailfagmair airchinnech Chilli hAlaid do ecc in 13] hoc anno. 14] 1235.5 Lochlainn mac meic Echtigeirn h. Cellaig do marbad do 15] maccaib in Gilla Riabaig h. Baigill in hoc anno. 16] 1235.6 Taichlech mac Aedo h. Dubda ri h. nAmalgaid & h. Fiachrach 17] do marbad d'oenorchur soigti ac etrain a llongport Fedhlim meic 18] Cathail Crobdeirg rig Chonnacht. 19] 1235.7 {folio 7b}[H]In Gilla Suasanach Mac Oedhucáin do hecc in 20] hoc anno. 21] 1235.8 Sluaiged mor la Gallaib Erenn arna tinol do Ricardd a 22] Baurcc, & tancatar dar Ath Luain co rRos Comman & ro loiscset 23] Ros Comman, & as-side co hOil Find & ro loiscset tempal mor 24] Oil Find & tancatar as-sidhe co manestir Atha Da Larac for Buill. 25] Et is iat ba hairderce & ba hurranda don tsluagad-sin .i. Mac 26] Muris Iustis na hErend et Uga de Lachi Iarla Ulad & Ricard 27] mac Uilliam Baurc et Ualtra Rittabard ardbarun Laigen co 28] nGallaib Laigen mor oen fris et Eoán Goccan co nGallaib 29] Muman mar oen fris et rautada hErenn uile immalle friu. Et 30] tancatar adaigh nDomnaich na Trinnoitti co manestir na Buille 31] & docuatar a seirsenaigh fon manestir & do brissetar an scriphta 32] ocus tucait a hinnmuss uli & a cailig Afrind & a hetaige heisti. 33] Ba grain mor immorro la maithib Gall ind ní-sin & do curit for 34] caula cach ní fofrith dib-sin & ro hicait na neiche nach frith; 35] & ro curetar arabárach a sirthi eth a sersenaigh & a rautadha 36] ceithernn uadib co Creit & co Cairthi Muilchen & co Tor Glinne ----- p.52 1] Ferna, co tuchsat crecha mora leo co hArd Carna hi coinde in 2] Iustís. 3] 1235.9 Doronsat Goill comarli n-ingnadh ann sin nar smuain 4] Condachtach na Muimnech do denam doib, tre aslach Eogain 5] Ua Eidhin, do dighail a cned ar Muimnechaib & ar Donnchad 6] Cairbrech h. mBriain .i. tuidhecht ar caula isin sligid cetna & hi 7] Tir Mani & i mMainmhuigh & as-seic hi Tuadhmhumain, cen 8] rabad cen rathugad, co frith Muimnigh cen teiched cen airchill, 9] & dorronaitt crecha mora diarmithe forra ann sin. 10] 1235.10 {folio 7c}[H]Dala immorro Connacht & Fedlim meic Cathail 11] Crobdeirg tancatar i ndiaid Gall ar n-elod doib do chomall a 12] mbreithri re Mumnechaib & do thabairt a lla baige leou, & doberthi 13] debtha mora maithi etarro cech laithi. In la deginach immorro 14] do ergetur Connachta & Mumnig docum na debtha. Tucsat 15] co beodo feramail hi. Cid tran do loigetur Goill edigti co 16] himarcach & tromlach mor marclaig orra & do marbait sochuidi 17] d'feraib Muman and sin. Tre amglicus comuirli dorala do 18] Donnchad Carprech, & tancatar Connachta esti fo scem engnuma 19] & somasi cin duine suaichinti do marbad dib. Is hi comarli 20] dorone h. Briain arabarach sith do genam re Gallaib >i 21] & cis do thabairt doib, & rob fada do-som co nderna in comarli-sin 22] ar ro crechait & ro marbait furmor a muintiri uili connice 23] sin. Dala immorro Gall tancatar rompa docum Connacht & 24] tucatar a n-agath ar tus for Aod h. Flaithbertaigh & dorone sith 25] re Gallaib tar cenn a bo & a muntiri, dar cend a thiri & a thalman. 26] 1235.11 Dala Fedlim immorro is i comairli doronni in neoch 27] fuair do buaib hi Conmaicnib na Mara & hi Conmaicni Cule, 28] & do cach neoch doroni a comairli & mac Magnusa & Conchobar 29] Ruad mac Murcertaig Mumnig, a mbreith leis a n-ucht h. Domnaill 30] & in tir do lecad do Gallaib dia reir. Iar sin tra tancadar Goill 31] co Dun Mudord & do cuiredur techta dochum Magnusa meic 32] Murcertaig Mumnig d'iarraid sida & bragad air, & ni thucc Magnus 33] nechtur dib doib. Do cuiredur tra Gaill creca mora o Dun 34] Mugdord 'ma macaib Ruaidri co sersenchaib diarmithe cur ----- p.54 1] arcetar Eccuill & tuccadur tanti mora leo co Druimne a conne 2] Gall. 3] 1235.12 Dala immorro Aeda h. Flaithbertaig & Eogain h. Edhin 4] tancadar sluag mor timchill & artraigi iarna tarbert co lLianan 5] Chinn Mara. Tancatar na hartraigi-sin cona sochraiti & tanic 6] in Giustis ina coinni co Drumni co calad{folio 7d} Indisi Aenaig. 7] Do bai Magnus & a longa ar sruth na hinsi & dephtha mora & 8] imruacta ina n-agid imasech. Ro scithaiged tra Goill inn uair-sin 9] & is i comarli doronsadd longport do gabail & a n-artraigi 10] do tharraing chuctha i cuil don traig romoir do bi ann sin. 11] 1235.13 O'tconnairc Magnus in ni-sin tanicc don tsruth secha sair 12] & dochuaid i nd-Inis Raithin & dochuatur blad da muintir ind 13] Inis Aenaig & rucadur cairig leo esti da n-ithi. O'tconcatur Gaill 14] dol doib fein fan inis & dol doib feine a n-oilen aili & na rabi 15] fethem na forcomas acca ar Gallaib & tanic int olen eturra & 16] na Goill. Do ergetar Goill co hathlam escaid autmall et do 17] tocbatar amal brúdine a n-artraige ar fat na traga et do cuirit 18] ar muir iatt & do lenait co hopand hadlam do sluag & do sersenchaib 19] armta etigti iat & dochuatur and da oilen & do marbatur 20] ina fuaratur do doinib intib. Da erig Magnas & in neoch do bai 21] da muintir a nInis Raithin & dochodur ina longaib, & da mbad 22] tairise le Magnus muinter Mailli do cuirfed se a longa hi cenn 23] na nGall & a n-artrach. 24] 1235.14 Cid tra acht cid garit du lo do bi and inn uair-sin ni 25] rabi bo ar oilen ria n-oidchi ar Innsib Mod can cur ar calad & 26] do ragtais fein reme, mene beth gabail forro, re hitaid & re gorta, 27] & ro marbait drochdaine imda ind adchi-sin ann sin. In Aine 28] immorro arabarach docuas leo ar oilenaib Tuascirtt Umaill et 29] tucatur maigestri na sersenach smacht cen duine do marbad 30] ind honoir in Cestae. 31] 1235.15 O tharnic tra do Gallaib slat & crechadh hUmaill itir 32] muir & tir tancatur rempa & a mbu & a crecha leo co Lubgortan, 33] &{folio 8a} dochodur Gaill as-side ina n-udedaib imtechta co ----- p.56 1] hEs Dara, condernatur creich ar h. nDomnaill ar daigin innarbtha 2] Fedlim cugi. Et tancatar as-side i Corrsliab na Segsa & dochuadur 3] co calad Puirt na Carrci ar Loch Ce da gabail ar moran do 4] muintir Fedlim h. Conchobair & Cormaic meic Tomaltaig do 5] bai ica comet. 6] 1235.16 Tuccsad immorro Gaill Erenn & in Giustis comairche 7] cotchend & termonn tarise do Chlarus Mag Mailin d'aircideochain 8] Ola Finn & do chanonchaib Oilein na Trinoite. Et dochuaid 9] in Giustis & maithi na nGall do degain inn inait-sin & do denam 10] ernaigti and & do tabairt cadhais do a n-onoir na Naemtrinoite. 11] 1235.17 Tanicc immorro longius co ngallerib & cu pirrelaib dochum 12] an locha ann-side & do tocbad pirrel hi crebanach becc leo ann-side & do dibraiced clocha imdo asin pirrel-sin leo isin Carraicc, 13] & o nar fetsat ni di forsin seol-sin doronsat Gaill artraigi imda 14] do teachaib Arda Carna, & tucsat athanna in tiri uli co n-atugid 15] lasamain leo, & rocenglatur tunnada folma hi timchall na rreitthed 16] -sin da congbail etarbuas, & do seolsad long mor dona longaib 17] & tech claraid osa cinn do tarraing na rethed-sin dochum na 18] Carrci, da loscad triasin seolad-sin. 19] 1235.18 Do gab immorro ecla in lucht do bai inte & tancatar esti 20] ar breithir & ar comadaib, & do chuir in Giustis lucht a cometa 21] inti do Gallaib armtha edigti & a llan do linn & do biud inti; 22] & do faccbatur Connachta cin biad cin edach cin ellach, & ni 23] rucadur giall na hetiri leo don cur-sin & nir facbadur sid na same 24] inti acht mad Gaidil fein ac slat & oc marbad a cheli iman fuigell 25] do facbad acca o Gallaib. 26] 1235.19 Dala immorro Fedlim dorigne sid risin nGiustis & v. tricha 27] in rig do & cis & bes do estib. Et tanicc Cormac Mac Diarmata 28] mar oen ris. 29] 1235.20 Dala immorro luchta cometa na Carrci do badur inti 30] xx. oidchi on dia Dardain co araile; & dochuaid constapla na 31] Carrci dara dorusss{folio 8b} amach fer dib fein .i. O hOstin 32] da iad an baile dara n-es, & do techset na Goill co hOilen na 33] Trinoite ar comairgi & do inlaiced iat iar sin. Ar ngabail na ----- p.58 1] Carrci immorro do Chormac is i comuirli doroni a trascrad & 2] scailed co nach gabtais Goill hi doridisi. 3] 1235.21 Da mac Muredaig h. Mailli .i. Domnall & Murcertach do 4] marbad la Domnall mac Magnusa meic Murcertaig h. Conchobair 5] & la Niall Ruad mac Cathail h. Conchobair a Cliara & a nidlacad 6] inti beus. 7] 1235.22 Tuathal mac Murcertaig h. Conchobair do marbad la 8] Conchobar mBudi mac Toirrdelbaig h. Conchobair & la Conchobar 9] mac Aeda Mumnig in hoc anno. 10] 1235.23 Sersenaig & ceitherna do batur ar Finloch Cera ac dicuisci 11] a hucht meic Ruaidri do marbad la Magnus mac Murcertaig h. 12] Conchobair in hoc anno. 13] 1235.24 Mateus prioir Oilein na Trinoite quieuit in Christo. 14] 1235.25 Gilla Comded h. Cuilin[gap: extent: 3.25 lines] 15] 1235.26 Cliathach tucc Donnchad mac Murcertaig Mumnigh d'Ib 16] Briuin na Sinna cur marbad forcla h. mBriuin ann. 17] 1235.27 In sacart mor h. Anainn do ecc i Cill Moir. 18] 1235.28 Caslen Milicc do brised la Fedlim h. Conchobair. 19] 1235.29 Eclus na Drumne Atha Liacc do loscad & carta & libuir 20] na cananach uli. 21] 1236.1 Calann Enair for Mairt & noemad x. fuirri, m.cc.xxx.sexto; 22] xx. quarto cicli solaris; nono anno indiccionis. Communis. 23] FE. 24] 1236.2 Mælsechlainn h. Maille do marbad ind Oilen Dacruindi la 25] Domnall mac Magnusa meic Murcertaig Mumnig h. Conchobair 26] in hoc ano. 27] 1236.3 Fedlimid mac Cathail Crobdeirg do innarba don Giustis 28] .i. do Mac Muris da chardis Crist ar n-imthecht do Mac Uilliam 29] hi Sacsanaib, & is ar ecin dosiacht as uathad marcsluaig iar 30] tabairt robaid do & doronait crecha mora ara muinteraib & 31] dochuaid a n-ucht h. Domnaill, & doronad caslen Mullaig Uanide 32] don dulad-sin ar Connachtaib; & is amlaid doronad in fell-sin ----- p.60 1] .i. coinne celci do focra fair i mBeol Atha Feorainne & Goill 2] [H]Erenn do tabairt chuige don Gistis isin coin[H]ne-sin{folio 8c}, & 3] a lenamain doib co Ros Comman & a lenamain as-side co drochet 4] Slicig, acus o nach rucsat air doronsad crecha mora ar Tadc h. 5] hobair & cur gabatur moran do mnaib maithi ann sin & 6] co rucsat leo iat a mbroitt & i ndairi, & tancatur na Goill & na 7] crecha-sin leo co Druim nGrecraigi i mMoig Luircc, uair is ann 8] sin bai an Giustis fein oca n-urnaide. 9] 1236.4 Do imdig an Giustis & na Goill ar sin & do facaibsed feithem 10] & forlamus in tiri ac Brian mac Toirrdelbaig. Crecha mora & 11] gressa do denam do Brian & do sersenchaib an Giustis ar macaib 12] Aeda meic Cathail Crobdeirg & ar sochuide aili do muintir Feidlim. 13] Crecha mora & gresa do denam do macaib Aedo ar Gallaib & 14] ara n-escartib Gaidel, cur loited in tir & in talam uili etarro 15] immasech. 16] 1236.5 Conchobar mac Aeda Mumnig do marbad la Magnus mac 17] Murcertaig Mumnig h. Conchobair in hoc anno. 18] 1236.6 Maelmure h. Lachtnan toga Tuama do dol hi Saxanaib & 19] grada do thabairt air tria scribinnaib Comarba Petair & comaenta 20] Rig Saxan. 21] 1236.7 Mac Uilliam do thoidecht a nErinn taris o Rig Saxan, 22] & ni fitir nech i nErinn in sid no in essid tucc les docum na 23] hErenn. 24] 1236.8 Dala immorro Fedlim meic Cathail Crobdeirg tanicc hi 25] Connachtaib doridise re cuired droingi do Connachtaib .i. 'ma 26] h. Cellaig & 'ma h. Flainn & 'ma macaib Aedo meic Cathail Crobdeirg 27] et 'ma mac Airt h. Mailsechlainn, co rabatur diblinaib 28] cetri catha mora, & do innsaigetur co rRind Duin. Dochodur 29] co nemuis niata namdemail & co brigmur borrfadach dar in 30] mbadun & dar clasaig inn aileoin i rrabatur bai in tiri uli acus 31] do gab cach tuisech buidne dib & cech cenn sluaig i ndiaig na 32] mbo & do bertis leo na ba mar a tecmatis rempa. Trogh am 33] an ni doronad and sin .i. do treced tigerna & enech & engnam 34] arna hetalaib & arna buaib nar fogain doib, & do facbadur a 35] tigerna co nach rabi acht oencedrar marcach ina fochair dona 36] cethrib coraigtib ro bai mar oen ris, {folio 8d}cur mebaid ar guth 37] in Ardrig oca fostad & oca fuirech. 38] 123.9 Dala immorro Eogain h. Edin & Briain meic Toirrdelbaig 39] & Meic Gosdelb & Conchobair Buidi meic Toirrdelbaig, o'tcondcatur ----- p.62 1] ac scailed & ac scanrad iat re 'n-etalaib co hamglicc eccobsaid 2] anfaitech, do erchetar co hathlam escaid uathad marcsluaig & 3] sersenaig imdo immalle friu & dochodur mar a faccadur h. 4] Conchobair uathad sluaig & sochraiti. Is ann sin dorala Conchobar 5] Buide mac Toirrdelbaig ar druim mac nAeda meic Cathail 6] Crobdeirg & dochodur ina chenn co hutmall anfaitech i richt 7] droingi da muintir fein, & dotoit-sem le Ruaidri mac Aeda meic 8] Cathail Crobdeirg ann sin. 9] 123.10 Ro marbait sochuidi don tsluag and sin isin oilen & allamoig 10] don oilen do dainib malluigti connelbaiti isin maidm-sin, acht 11] mad Tadc mac Cormaic meic Tomaltaig Meic Diarmata. 12] 1236.11 O'tchuala tra Mac Uilliam in maidm-sin do thabairtt 13] ar cech oen ro impa da muintir air do erig le hO Conchobair & 14] tanicc da ruaccad no da cennsagad. Tanicc tra Diarmait mac 15] Magnusa h. Conchobair a n-ucht meic Murcertaig h. Conchobair. 16] Is ann sin tanicc Mac Uilliam cin rabad cin rathugad co Tuaim 17] Da Gualann, as-side co Mag nEo na Sachsan, & nir facbad cruach 18] tsil da raibi i rrelic moir Moigi hEo na a relic Tempuil Michil 19] Archaingil can tocbail do lathir i nn-aenfecht, & tucait tri xx. 20] no cethri xx. cliab asna templaib mar oen riu-sin & sciam cendaig 21] tara n-ese, ocus ni raibi poinn ann-seic. Tancatar as-seicc co 22] Turlach & tucad in n-aradain cetna fuirri, & do cuired crecha mora 23] immach d'indsaigid muintiri meic Magnais, & dorala muintera 24] Conchobair Ruaid & Turlocha doib & do harcit hi cummasc a 25] cheli iad uili. Rob ecen tra do Magnus muintera meic Magnusa 26] h. Conchobair do dichur uad do neoch rosiacht chuici dib, no 27] doberta int amus cetna fair mar thucad ara brathair. 28] 1236.12 Dala Conchobair Ruaid immorro dochuaid mar a raibi 29] Mac Uilliam ina tech arabarach & doroinne sid and, {folio 9a} & 30] ro hicait a crecha ris dona buaib tremit ar harced he, & in neoch 31] fuaratur lucht na qilli da crud beu tucad doib he. 32] 1236.13 Dala meic Magnusa immorro dochuaid i tech Gall dar 33] cenn a bo & a muintire, do neuch ro faccbad aici da buaib. 34] 1236.14 Is ann sin dochuaid Mac Uilliam co Balla & do bi da 35] odhche inti, & dochuaid as-side co Tuaim Da Gualann & do ----- p.64 1] facaib Connachtai iar sin cin biad i cill na a tuaith, cen sidh 2] na same, & cach fa cheli acht mad in tigernus dobertis meic 3] Murcertaig dou. Is don dulad-sin ro loscedur muinter Briain 4] meic Toirrdelbaig tempal Imflig Brocada a cenn muintiri h. 5] Flainn & a lan do mnaib & do lenbaib & do chaillechaib dubaib 6] 'ma trib sacartaib ann, & do loisced Termann Caelainn beus lasin 7] nGiustis ann sin. 8] 1236.15 Aed h. Flaithbertaig ri Iarthair Connacht do ecc isin 9] bliadain-sin, fer ba mo & ba hindegdaine tanicc d'Iarthar Connacht 10] riam & is mo aca rabi dail cech duine & cen a dal-sim ac 11] duine. 12] 1236.16 Fleochad & donenn & cocad isin bliadain-sin, gorta & 13] terca bid & etaig, cetherna & meic mallachtan cin chadus do 14] chill na do nemedaib ar na connelbathad do lamaib espoc, & 15] uasalgrad na hecalsa catholecdai can beith la na haidqi cin oman 16] & imecla, teichti & madmanna menci docum na tempal ria 17] nGallaib & Gaidilib & tige leptha do denam do themplaib isin 18] bliadain-sin & fria re da bliadan x. o chocad h. Neill innuas, 19] Goill & Gaidil ac slat imasech, cin rigi cin cennacht, acht comus 20] a lloit ac Gallaib cech uair tictis inti, Connachta, & Ri Connacht 21] & a rigdamnadae ac arcain & ac sarugad tuath & cell dara n-esi. 22] 1236.17 Diarmait mac Neill h. Ruairc do dallad la Coin Connacht 23] h. Raigillig. 24] 1236.18 Cathal Riabach mac Gilli Broide h. Ruaircc ri h. mBriuin 25] mortuus est. 26] 1236.19 Mac Raith Mac Moilin sacerdos Cilli Meic Trena mortuus 27] est. 28] 1236.20 Aed h. Gibillan sacerdos Cilli Rotan, & canonach he fa 29] deoid inn Oilen na Trinnoite, mortuus est. 30] 1236.21 Maidm Cluana Catha do thabairt{folio 9b} do Fedlim 31] h. Conchobair ar clainn Ruaidri & ar Conchobar mac Cormaic 32] Meic Diarmata. 33] 1237.1 Calann Enair for Dardain & x.mad fichet fuirri; xx quinto 34] anno cicli solaris; tertius annus decemnovennalis; x anno 35] indictionis; m cc tricisimo septimo. Embolismalis. D. 36] 1237.2 Sluagad la Fedlim mac Cathail Crobdeirg hi Connachtaib & 37] Cu Connacht h. Raigillig & h. Briuin uili immalle fris & Cathal 38] Mac Ragnaill & Conmaicnig uili amalle fris & tri meic Aeda meic ----- p.66 1] Cathail Crobdeirg, d'indsaigid mac Ruaidri .i. Briain meic 2] Toirrdelbaig meic Ruaidri, & Murcertaig & Domnaill mac 3] Diarmata meic Ruaidri, et Conchobair meic Cormaic Meic 4] Diarmata, amar a rabatar, co ndechatur dar Corrsliab na Segsa 5] bud thuaid ina ndegaid co rancatur co Druim Raiti; & do 6] chuiretur meic Ruaidri sersenaig in Giustis [H]do batar ina fochair 7] do tabairt deabtha daib, & do fhocair Fedlim cen urcor do tabairt 8] doib acht na cind do cromad & cur chuca cu digair dasachtach, 9] & nir fuilngetar na sersenaig-sin acht ro mebad dib a cend a 10] muintire, & do marbait sersenaigh imda dib ma Mac Míbricc 11] don ruac-sin. O'tconncatar meic Ruaidri cen bail orru & na 12] sersenaig ar scailed & ar scainnred do fhacadar int inad i rabatar 13] cen duine do marbad dib, & do scailset a haithle in madma-sin 14] cin aitrib hi Sil Muredhaig orra [H]& ro harcit a muintera uili; & 15] doronsat crecae mora ar Conchobar mac Cormaic hi Tir nAilellae 16] & tucsad iar sin longes ar Loch Ce, gur dicuirsed de Cormac Mac 17] Diarmata ri Moigi Luircc & cur aircsed Mag Luircc uili. Et do 18] facaibsed tigernus in lacha uile & in tire ac Dondchad mac 19] Murchertaig Luathsuilig. 20] 1237.3 Donaid h. Fidabra comarba Patraic quieuit. 21] 1237.4 Sith do denam don Giustis re Fedlimid mac Cathail Crobdeirg & tuccait v. tricha in rig do-som cin crad can chis orra. 22] 1237.5 Baruin na hErenn do thocht a Connachtaib & tinscedal 23] caislen do denam doib inti. 24] 1237.6 Cetsenad Moelmure h. Lacht{folio 9c}nan .i. airchinnech 25] Tuama oc Ath Luain iar techt a paillium chuici on Roim. 26] 1237.7 Magnus mac Diarmata meic Magnusa do marbad do Domnall 27] mac Diarmata meic Ruaidri h. Conchobair in hocc anno. 28] 1237.8 Murchertach mac Diarmata meic Ruaidri hI Conchobair do 29] marbad la maccaib Magnusa meic Murcertaig Mumnig h. Conchobair 30] isin bliadain-sin. 31] 1237.9 Tinscetal manestrech canonach do denam do Chlarus Mac 32] Moilin ind Oilen na Trinnoite ar Loch hUachtair tria tidnacal 33] Chathail h. Raigillig. 34] 1237.10 Tomas O Ruadan espoc Luigni in Christo quieuit. 35] 1237.11 Gilla Isu mac in Scelaigi h. Tormaig espoc Conmaicne 36] quieuit. ----- p.68 1] 1237.12 Gilla na nEcc h. Mannachan do ecc a manestir na Builli 2] in hocc anno. 3] 1237.13 Crech do denam do Conchobar mac Cormaic & a brathair 4] do marbad for Ruaidri h. nGadra. 5] 1237.14 Braigti Conchobair meic Cormaic do marbad la Fedlim 6] mac Cathail Crobdeirg isin bliadain-sin. 7] 1237.15 Drommann Iarthair & o Lathaig Cilli Brain co loch, etir 8] choill & mag & moin, do thabairt do Dondchad mac Murcertaig 9] Luathsuilig do chomtinol na Trinoite for Loch Ce & do Chlarus 10] Mac Mailin a n-amsir a rigi & a flaithes, & nirpo fada a rigi ar 11] ni rabi acht mi inti & do gab Cormac fein iterum. 12] 1238.1 Calann Enair for Oine & aenmad x. fuirri; xx. sexto anno 13] cicli solaris; quartus annus decinoumalis; xi. anno indictionis; 14] annus ab incarnationis Domini M.cc.xxx. octauo. Communis. 15] C. 16] 1238.2 Dondchad Uathnech mac Aeda meic Ruaidri h. Conchobair 17] do marbad la Tadc mac Aeda meic Cathail Crobdeirg in hoc anno. 18] 1238.3 Dondchad mac Duarcain h. Egra ri Luigne do gabail do 19] Tadcc mac Aeda meic Cathail Crobdeirg, & in tan rucad da chomed 20] he ro marbsad a braithri budein .i. mec Aeda h. Egra he arin 21] tsligid a Tir Briuin na Sinna. 22] 1238.4 Dondchad mac Murcertaig do dol isin mBrefne dochum h. 23] Raighillig & curro leccsiud creich mor hi Connachtaib, cur aircsitt 24] muintir Cluana Chairpti, cur marbad maithe Muintiri Eolais 25] & moran dona Tuathaib hi toraigecht na creice-sin. 26] 1238.5 Maelruanaid mac Dondchada h. Dubda do marbad la 27] Maelsechlainn{folio 9d} mac Conchobair Ruaid meic Murcertaig 28] Mumnig h. Conchobair & la mac Tigernan meic Cathail Micuran 29] h. Conchobair. 30] 1238.6 Caslena do genam a Muintir Murchada & a Conmaicni 31] Culi & a Cera lasna barunaib remrati. 32] 1238.7 Ruaidri mac Aedo h. Flaithbertaig do gabail do Gallaib. 33] 1238.8 Cloicthech Enaig Duin do denam. 34] 1238.9 Sluagad mor la Mac Muris .i. Giustis na hErenn & la hUga 35] de Laci Iarla Ulad hi Cenel Eogain & Conaill coro athrigsat Mag ----- p.70 1] Lachlainn & cur innarbsad asa tir fesin, & tucsat rige do mac h. 2] Neill & do gabsat braigti Conaill & Eogain. 3] 1238.10 Felix h. Ruanada airdespoc Tuama a hatli a cora de ar 4] Dia & iar ngabail abiti manaig imme i Cill Mure i nAth Cliath. 5] 1238.11 Cathal Mag Riabaig toisech Fer Scedni mortuus est. 6] 1239.1 Calann Enair for Sathurn & aili xx. fuirri; xx.vii. anno 7] cicli solaris; quinto anno cicli decimnovennalis; xii. anno 8] indictionis; M.cc. tricisimo nono. Communis. B. 9] 1239.2 Murcertach mac Domnaill h. Briain do ecc in hoc anno. 10] 1239.3 Toirrdelbach mac Ruaidri h. Conchobair ri Connacht do 11] ecc in oc anno. 12] 1239.4 Cath Chairn tSiagail do thabairt do Domnall Mag Lachlainn 13] du ar marbad Domnall Tamnaiche h. Neill & Mag Mathgamna 14] & Somuirli h. Gairmlegaig & Caech Bernais h. Garmlegaig & maithi 15] Ceneoil Muan & sochuide archena, & do gab aris an rigi do benad 16] de d'es in madma-sin tuc ar Cenel Muan & ar Argiallaib. 17] 1239.5 Fergal mac Con Connacht h. Raigillig ri Dartraigi & Clainni 18] Fermaigi, no na Brefni o Sliab sair mad iar libur aili, do marbad 19] la Maelruanaid mac Fergail & la Conchobar mac Cormaic ar 20] ndolad ar creich docum mac Neill meic Congalaig, gur aircc iat 21] & cur gab tech forro, & co tanic mac Neill ar breithir asin tig 22] himag & do marbad he dar es meic h. Raigillig do marbad. 23] 1239.6 Crech do denam do Gallaib Erenn ar h. nDomnaill cur 24] aircsit Carpri, co raibi in Giustis fein a nEs Dara oca n-urnaigi, 25] & co ndechatar a sirthi co Druim Cliab. 26] 1239.7 Lasairfina ingen Cathail Crobdeirg uxur h. Domnaill do 27] tabairt lethbaili do ferand phusta .i. Ros Birn do Chlarus Mag 28] M{folio 10a}ailin & do comtinol chanonach Oilein na Trinoite 29] ar Loch Ce i nn-onoir na Trinoite & Mure Bantigerna in hoc anno. 30] 1239.8 Cormac mac Airt h. Mailsechlainn mortuus est ----- p.72 1] 1240.1 Calann Enair for Domnach. M.cc.xl. Tres uathad fuirre. 2] Bliadain derid in cicail solarda. Sexto anno cicli decinnovennalis; 3] xiii. anno indictionis. Embolismalis. AG. 4] 1240.2 Crech mor la Coin Connacht h. Raigillig for Cormac mac 5] Tomaltaig cur arcestar co hArd Carna in tir uili & cur marbustur 6] daine imda i ndigail a meic. 7] 1240.3 Fedlim h. Conchobair do dol co tech Rig Saxan do chosait 8] Gall & Gaideal Erenn, & fuair onoir mor on Rig don cur-sin & 9] tanicc slan da tig don cur-sin co subach somenmnach. 10] 1240.4 Aed mac Gilla na Naem Cruim h. Sechnusaig do marbad 11] la Conchobar mac Aeda meic Cathail Crobdeirg & la Fiachra h. 12] Flainn. 13] 1240.5 Sadb ingen h. Cennetig ben Dondchada Carbrig h. Briain 14] mortua est. 15] 1240.6 Gilla na Naem h. Drean airchinnech Arda Carna do ecc in 16] hoc anno. 17] 1241.1 Calann Enair for Mairt & a cethair x. fuirri. Primus annus 18] cicli solaris. Septimo anno decemnovennalis cicli.; xiiii. cicli 19] indictionis; m.cc.xl.mo primo. Communis. F. 20] 1241.2 Grigorius nonus Papa quieuit in Christo. 21] 1241.3 Crech mor do denam don Giustis .i. Muris Mac Gerailt 22] i mMag nAe cur arcestur Fiacra h. Flainn & Dondchad Mac 23] Diarmata, cor rucsat uathad do muintir h. Conchobair forra, 24] cur marbad leo Nar Mac Gilli Cellaig & ali multi. 25] 1241.4 Comarba Patraic do techt a nErinn .i. int Almanach, acus 26] priuile leis on Papa ar cellaib Patraicc a nErinn. 27] 1241.5 Domnall Mor h. Domnaill ri Ceneoil Conaill & Fer Manach 28] do ecc iar mbuaid ongtha & aithrigi & a adnacal i manistir Esa 29] Ruaid isin fogmur. 30] 1241.6 Maelsechlainn mac h. Domnaill do rigad i nd-inad a athar. 31] H. Neill.i. Brian do techt cuici iar n-a innarba do Mac Lachlainn. 32] Dola d'Ua Domnaill la h. Neill hi Cenel Eogain doridise & cath 33] do thabairt do Domnall Mac Lachlainn doib{folio 10b} in tan-sin ----- p.74 1] .i. cath Camergi, & Domnall Mac Lachlainn ri Ceneoil Eogain 2] do marbad ann-sin & decinbar da derbfine amaille ris & tuisig 3] Ceneoil Eogain uile do marbad ann, et rigi Ceneoil Eogain do 4] gabail do Brian h. Neill iar sin; & do marbad Siadal isin cath-sin & daine maithi aili fos. 5] 1241.7 Sitriucc Mac Orechtaig toisech Clainni Tomaltaig do ecc 6] in hoc anno. 7] 1241.8 Ualtra de Laci tigerna na Mide & cenn comuirli Gall Erenn 8] do ecc an hocc anno i Saxanaib. 9] 1241.9 Cosercad tempuil na mBrathar Minur i nAth Luain le 10] Comarba Patraic. 11] 1241.10 Mac Muris Giustis na hErenn do toidecht sluag co hAth 12] Lethan i Luigne & dorone sith re Tadcc h. Conchobair ann & do 13] impa tar ais iar sin. 14] 1241.10 Tadc h. Conchobair do arcain Dartraigi & Clainni Fermaigi. 15] 1241.11 Sith do denam do Comarba Patraic re hardespoc Connacht 16] & risna hespocaib archena ar lus feraind Patrisius hi Connachtaib. 17] 1241.13 Diarmait mac Magnusa meic Toirrdelbaig Moir hI Conchobair sai n-enig & n-engnama mortuus est. 18] 1241.14 Aengus Mag Raith sacart Cormaic Meic Diarmata ante 19] Natale Domini mortuus est. 20] 1241.15 Magnus mac Fergail post Natale Domini mortuus est. 21] 1241.16 Int espoc h. Flaithbertaig espoc Enaig Duin quieuit in 22] Christo. 23] 1241.17 Tadc mac Ruaidri h. Gadra do ecc in hocc anno. 24] 1241.18 Stephan Papa quieuit in Christo. 25] 1242.1 Calann Enair for Cetain, xxv. fuirri. Secundus annus cicli 26] solaris. Octauo anno decinoumali cicli; xv. anno indictionis 27] cicli, m.cc.xl.mo secundo. Embolismalis. Ogdoas. E. 28] 1242.2 Donnchad Carbrech h. Briain ri Tuadmuman & a mac .i. 29] Toirrdelbach mortui sunt. 30] 1242.3 Mor ingen Donnchada h. Fergail quieuit in Christo. 31] 1242.4 Aed h. Conchobair .i. int Athclerech mac Aeda meic Ruaidri 32] h. Conchobair do marbad la Toirrdelbach mac Aeda meic Cathail 33] Crobdeirg. ----- p.76 1] 1242.5 Conchobar h. Briain do gabail rigi Tuadmuman. 2] 1242.6 Brian mac Dondchada h. Dubda ri h. Fiachrach & h. 3] nAmalgaid & Irruis do marbad ar sligid oc dol da oilitri co 4] manestir na Baille. 5] 1242.7 Capidil mor la primfaid Arda Macha{folio 10c} & la hapadaib 6] canonach Erenn uili do commorad inn uird i lLugmad, diar 7] tocbad ann mór do thasib do tinol Mochta on Roim. 8] 1242.8 Sluagad mor lasin nGiustis & la Gallaib Erenn archena & 9] la Fedlimid mac Cathail Crobdeirg hi Cenel Conaill i ndigail 10] marutha Taidc h. Conchobair, cur gabsat longport i nDruim 11] Tuama, & tancatar maithi Ceneoil Conaill ina tech co tucsad 12] braigdi doib. 13] 1242.9 Spitel Sligig do tinlacad don Giustis do Clarus Mag Mailin 14] i n-onoir na Trinoite. 15] 1242.10 Tadc h. Conchobair do gabail la Coin Connacht h. Raigillig 16] ar forgall Fedlimid meic Cathail Crobdeirg isin bliadain-sin. 17] 1242.11 Magnus h. Muredaig do marbad do Thomas Mac Murchada. 18] 1242.12 Niall mac Domnaill Muraig meic Ruaidri h. Conchobair do 19] loscad & tri h. Sechnusaig i nd-aentig i mMuig nEo na Saxan 20] la Logbais do muintir Meic Muris. 21] 1242.13 Aed h. Mannachan do ecc ic cananchaib Cilli More. 22] 1242.14 Domnall Mac Airten do ecc in oc anno. 23] 1242.15 Mec Aeda h. Conchobair do dola ar caslen Meic Gosdelb 24] isin Brefne, cur brised leo he. 25] 1243.1 Calann Enair for Dardain & vi.ed uathad fuirri. Tertius 26] annus cicli solaris; nonus annus decemnovennalis; primus 27] annus indictionis. M.cc.xl. tertio. Communis. D. 28] 1243.2 Tadc mac Aedo meic Cathail Crobdeirg iarna lecad amach 29] d'O Raigillig do techt co Manestir na Bailli & sochuide do 30] thabairt lais co tech Meic Diarmata. Cormac mac Tomaltaig 31] do gabail do & a mathair fein do breith leis do .i. Etain ingen 32] Meg Carthaig (.i. Fingen), ben Meic Diarmata, & a tabairt do 33] Choin Connacht h. Raigillig mar mnai asa fhuascalad fein. ----- p.78 1] Tadc do dol aris fo feil Martain uathad do doinib i conni h. 2] Raigillig. Et Tadc do gabail do a fill & a mebail & a muinter 3] do marbad iar sin, & a beith fein i llaim co fel Beraig errach 4] iarom. 5] 1243.3 Sluagad mor la Rig Saxan dochum Rig Franc. Techta do 6] tocht on Rig d'iarraid Gall Erenn chuice. Ricart mac Uilliam 7] Burcc do dola chuici & a ecc arin tsluagad-sin tair. 8] 1243.4 Uag de Laci Iarla Ulad mortuus est. Iarla Ulad do marbad 9] i nDermaig Coluim Cille do Gilli cin Inathar h. Miadaig do 10] enbuilli do thuaig connaig ar forgall in tSindaig h. Cathurnaig 11] & h. Brain{folio 4d} iarna chur doib don bali re haidich a cotach 12] do dicc in chaslein do thomus doib, & adubratur fris fein a tomus 13] ar ecla breci do denam forro, & dochuaid int Iarla fein les ina 14] enur da tomus iar scor caich don opair, & in tan fuair Gilla cin 15] Inathur crom e & se reme ac tomus na talman do bual e don 16] tuaig connaig ro bai fona ochsail aici fein ina chenn, & dochuaid 17] fo Choill in Chlair do digraisi retha o Gallaib & o Gaidelaib co 18] ranic i cend in tSinnaig & h. Brain, & ro facaib int Iarla marb 19] cin anmain. 20] 1243.5 Petras Mac Craith ar cinned a bethad ic canonchaib Aleoin 21] na Trinoite ar Loch Ce mortuus est & sepultus est in die Sancti 22] Martini. 23] 1243.6 Mael Eoin h. Crecan arcidechain Tuama ar techt taris 24] ina magestir do ecc i nAth Cliath. 25] 1243.7 Findachta h. Lugada comarba Beneoin & decanach mor 26] Tuama d'ecc im feil Martain. 27] 1243.8 Cathasach h. Snedhusa deccanach Muintire Maelruanaid 28] do ecc i nArd Carna fo fel Lurint. 29] 1243.9 Cathal mac Aeda h. Conchobair dalta Muintiri Raigillig 30] do impod forro & crech do denam do ar Murchertach Mac Gilli 31] Suilig i mMuig Nise, & Murcertach fein do gabail do & a marbad 32] a congair a Qill tSesin. Crech mor eli do denam do fo chetoir 33] ar Cloinn Fermaigi & ar Dartraigib. 34] 1243.10 Crech Moighi Rein la Cathal mac Aeda h. Conchobair cur 35] erig cocad etir h. Conchobair acus h. Raigillig. 36] 1243.11 Tempul Arda Carna d'aidhbliughadh la Clarus Mag 37] Mailin in hoc anno. ----- p.80 1] 1244.1 Calann Enair for Aine 7 xvii fuirri; iiii. anno cicli solaris 2] ; x. anno decemnovennalis; ii. anno indictionis. M. cc. 3] xl. quartto. Communis. CB. 4] 1244.2 Tadc mac Aeda meic Cathail Crobdeirg do dallad & do 5] spochad la Coin Chonnacht h. Raigillig fo fel Beraig ic Insi 6] na Connire for Loch Aillinne iarna beith a llaim o fel Martain 7] connici sin. 8] 1244.3 Ruaidri mac Aeda a derbbrathair do badad arin Currin 9] Connachtach ac Ath Liac na Sinna in vii. idus Martii & a adnacal 10] i Manestir Cluana Tuasceirt co huasal onorach. 11] 1244.4 Conchobar mac Aedo meic Cathail Crobdeirg do ecc i cinn 12] mis don errach cetna. 13] 1244.5 {folio 11a} Sluagad adbalmor la Fedlimid mac Cathail 14] Crobdeirg isin mBrefne sair dochum h. Raigillig do digail a 15] daltai & a brathar .i. Taidc h. Conchobair, co rabatur adaig 16] longpuirt hi Fidnach Moigi Rein, & ni rabi cenn for tempul 17] Fidnacha in tan-sin, & ni bai in comarba fein isin baili ind adchisin. 18] Et o nach rabi, do loscidur rutada an tsluaig botha & 19] belscalana do batur isin tempull istig can cet da ndainib maithi, 20] & do muchad dalta De in comarba ann; & is ed innisid 21] eolaig conad amlaid fuair in comarba an dalta-sin, a fagbail ar 22] carraig cloichi bai isin baili, & ni fedatur mathair no athair occa 23] riam, & gradaigis in comarba he, & aithristir co tuc se lacht do 24] asa cigib budein; & tanicc in comarba chuctha arabarach co 25] feirc & co lonnus i ndeoid a dalta & do iarr se eraicc a dalta ar h. 26] Conchobair & adubairt h. Conchobair co tibred a breith fein do. 27] `Is hi mo breth-sa,' ar in comarba, `ant aenduine is ferr accaib 28] i n-ericc meic De do losced lib.' 29] `Magnus mac Murcertaig Mumnig sin,'ar h. Conchobair. 30] `Ni he, etir,' ar Magnus, ` acht an ti is cenn arin sluag.' 31] `Ni scerad-sa frib amlaid sin,' ar in comarba, `co fagbur 32] eraicc mo dalta uaib.' 33] Do imthig in sluag asin bali amach iar sin & do len in comarba 34] iat co hAth na Curri forsin Gerctig, & do bai an tuili dar bruigib 35] di & ni rancatar tarsi co ndernsad tech spitel Iohannis Basti ----- p.82 1] do bai ind imbel ind atha do scailed da cur forsan abaind do dol 2] tarsi don tsluag, co ndechaid Magnus mac Murcertaig Mumnig 3] isin tech & Conchobar mac Cormaic Meic Diarmata, co nd-ebert 4] Magnus risin fer bai thuas ac scailed in tigi, ac sined sepete a 5] claidim uada suas : `Ac sin in tairngi ata ag congbail in tigi 6] can toitim.' Risin comrad-sin do toit airrgi in tigi i cend Magnusa 7] co nderna bruilig dia chinn arin lathair-sin, & cur hadlaiced e 8] i ndorus tempuill Fidnacha all{folio 11b}amoig & co tucad tri 9] lan cluicc na rig d' ofrail arcit leis & x. n-eich xx., curap amlaid 10] sin fuair comarba Caillin eric a dalta De fa deoid uatha; & 11] doronad lecht lanmasech do chloch snaigti & cros caindenmusach 12] cloiche osa chind iar sin, & do brissidar Muinter Ruairc in lecht-sin iar trill do toradh namatais. 13] 1244.6 Dondchad mac Fingen meic Mailsechlainn meic Aeda meic 14] Toirrdelbaig h. Conchobair una septimana ante calentas Maii 15] .i. espoc Ola Find do ecc inn Inis Clothrann & a adlucad i manestir 16] na Bailli. 17] 1244.7 Donnchad Mor h. Dalaig sai nar saraiged & nach sareochar 18] coidqi re dan do ecc & a adnacal i manestir na Bailli. 19] 1244.8 Tuaim Da Gualann do loscad fo chetrib templaib & tigi 20] an baili uili maille friu. 21] 1244.9 Airchideochain Tuama do badad ar Glaslinn Cluana. 22] 1244.10 Fergal Mac Thacadan do marbad la Conchobar Mac 23] Tigernain hi fill inn Inis Fraich. 24] 1244.11 Contind & cendaircc mor do fas i coraid Ola Find tar 25] es Dondchada h. Conchobair, .i. espuic tSila Muredaig, im dagin 26] toga do denam aca. Uair do togatur drem mor dib Tomas h. 27] Cuind .i. brathair minur do bi ina soigech togaidi glan o gnim, 28] & do erig don toga-sin Clarus Mag Mailin & Iohannes .i. da 29] airchideochain Ola Finn & Malacias decanus Oli Finn & a sacrista, 30] uolentes unum de coro eligere sicut ius fuerit. Quod audientes 31] iuniores canonici elegerunt sibi Comarba Coman h. Conchobair; 32] maiores, ut predicti, elegerunt sibi Iohannem archidiaconem 33] in plena sinado apud Ath Luain per Clarum archidiaconem 34] Elfinensem, quia nunquam uoluit errori aliorum consentire. 35] 1244.12 Cormac mac Tomaltaig meic Conchobair Meic Diarmata 36] .i. ri Clainni Mailruanaig uli d'ec iar mbeith se bliadna fichet ----- p.84 1] & blod do bliadain aili fo{folio 11c} rinn armi & enig & cothaigti 2] coicid Connacht re Gallaib & re Gaidelaib bitis ina agaid; 3] i n-abid manaig leith i manestir na Bailli isin fogamur adbath 4] iar mbreith buada o deman & o doman. 5] 1245.1 Calann Enair for Domnach et xxviii fuirri. Quinto 6] anno cicli solaris; xi. ano decemnovennalis; tertio anno 7] indiccionis; m.cc.xl. quinto. Embolismalis. 8] 1245.2 Conchobar Ruad mac Murcertaig Mumnig meic Toirrdelbaig 9] h. Conchobair do marbad d' O Timaith da maer budein do 10] builli do scin tria imacallaim focal do techt eturro hi Purt na Leci, 11] & Gilla Crist mac Imair h. Birn do marbad in mair ind iar sin, 12] & Conchobar Ruad do breith co manestir na Bailli & a ecc inti 13] don lut-sin & a adnacal inti iar mbuaid ongtha & aithrige do Dia. 14] 1245.3 Caslen Slicig do denam le Mac Muris Mac Gerailt Giustis 15] na hErenn & le Sil Muredaig, uair adubrad re Fedlim a denam 16] ara innmus fein & clocha & ael tigi spitel na Trinoite do tocbail 17] chuce, iar tabairt ind inait-sin don Giustis reme .i. Muris Mac 18] Gerailt do Chlarus Mac Mailin i n-onoir na Naemtrinoite. 19] 1245.4 Domnall h. Flannacan ap Cunga mortuus est. 20] 1245.5 Sluagad mor la Rig Saxan i mBretnaib co ndernad longport 21] leo ic Castel Engannoc, cur corustur legaiti & letri leu i 22] nErinn docum Gall Erenn & dochom Fedlimid meic Cathail 23] Crobdeirg do rad riu dol i conne in Rig i mBretnaib do gabail 24] neirt forro. Dochuaid tra in Giustis co nGallaib Erenn les 25] dochum in Rig, & dochuaid Fedlimid h. Conchobair co sochraiti 26] moir do Gaidelaib leis hi furtacht in Rig i mBretnaib, & ro milset 27] an tir uili & nir gabsat gell na hetiri don cur-sin for Bretnaib; 28] & ba honorach Fedlimid agin Rig don dulad-sin & ba buidech 29] Fedhlimid oc techt on Rig anoir. 30] 1245.6 Caslen Atha in Cip ar bru Moigi Nise do denam do Milid 31] Mac Gosdelb. 32] 1245.7 Fiachra mac Dauid h. Flainn toisech Sil Mailruain mortuus 33] est in die natali Domini. 34] 1245.8 Cerball Buide mac Taidc meic Aengusa Findabraig h. 35] Dalaig mortuus est. 36] 1245.9 Caslen Suicin do denam in bliadain-sin ----- p.86 1] 1245.10 Snechta na neme do chur oidchi feli San Nicalas & do 2] benad a sala & a meoir dona dainib{folio 11d} do imtiged ann 3] & ni dechaid an snechta-sin as co tanic Notlaic mor. 4] 1245.11 Muirchertach mac Murgiusa meic Cathail Meic Diarmata 5] do marbad do feraib Brefne. 6] 1245.12 Magester uero Johannes electus in Elfinensem episcopatum 7] per Clarum arcidiacanum eiusdim sedis & per Malaciam 8] decanum cathatralem & per Gelasium sacristam perrexit ad 9] dominum Papam usque ad Liuns-sur-Rona ubi fuit in exilio a 10] sede Romana deiectus per Romanum imperatorem, & tantam 11] graciam habuit in oculis domini Pape & Curie Romane quod, 12] cassata electione facta de Comarba Comani per iuniores Elfinensis 13] cori canonicos, electio de ipso facta per maiores, licet 14] pauciores, reuerentiam obtinuit, et quod dominus Papa misit 15] literas suas cum ipso ad Tuamnemsem archiepiscopum ut in 16] episcopum consecraretur in nomine Domini Iesu Christi. Consecratus 17] est respondentibus Christi fidelibus et ueretatem seruare 18] cupientibus die consecrationis eius: Deo gracias. 19] 1245.13 Ragnall h. Moilmiadaig do marbad la Connachtaib in 20] hoc anno. 21] 1245.14 Murcertach mac Cathail meic Diarmata meic Taidc h. 22] Mailruanaid do gabail rigi na Carrci tar es Cormaic meic Tomaltaig 23] & a beith bliadain & xx. co comlan hi rigi iar sin. 24] 1246.1 Calann Enair for Luan, ix. uathad fuirri; vi. anno cicli 25] solaris; xii. anno cicli decemnovennalis; iiii. ano indictionis. 26] M.cc.xl. vi. Communis. G. 27] 1246.2 Mil mor do toigecht hi tir hi Carpri Droma Cliab a Cuil 28] Irra co tucastar sochma mor & soichell isin tir uili. 29] 1246.3 Espoc Oli Finn .i. Eoin h. Mugroin mac comarba Mochua 30] do ecc i rRaith Aeda Meic Bric in hoc anno. 31] 1246.4 Druim Lethan do loscad in hoc anno. 32] 1246.5 Maelsechlainn mac Conchobair Ruaid meic Muirchertaig 33] Mumnig h. Conchobair do marbad la h. nDubda .i. Murcertach 34] in hoc anno. Murcertach fein do indarba tar muir d' eis in 35] marbta-sin. ----- p.88 1] 1246.6 Ioan Mac Sagfri do tocht 'na Giustis i nEirinn & Muris 2] Mac Gerailt do aithregad do. 3] 1246.7 {folio 12a}Toirrdelbach mac Aeda h. Conchobair do elud a 4] crannoic Lacha Lesi isin fogamur & a lucht cometa do badad 5] do .i. Cormac h. Muredaig & da h. Anmirech, & a dola fein as 6] iar sin. 7] 1246.8 Crech mor do denam do Muris Mac Gerailt ar Tir Conaill 8] & leth Tiri Conaill do tabairt do do Cormac mac Diarmata meic 9] Ruaidri, & braigdi h. Domnaill do gabail do arin leth aile & na 10] braigdi do facbail do a caslen tSlicid. H. Domnaill & maithe 11] Ceneoil Conaill mar oen ris do toidecht la Samna co Slicech & 12] badun in baile do loscad doib, & do feimgedur dol forin caslen; 13] & do crochsat lucht in chaslein a mbraigdi ina fiadnaise ar mullach 14] an chaslein .i. h. Mianan oti h. Domnaill & a comalta. 15] 1246.9 Aed mac Aeda h. Conchobair do gabail & a arcain. 16] 1246.10 Toirrdelbach mac Aeda h. Conchobair do gabail aris ar 17] comarci espuic Cluana & a tabairt a laim Gall & a cur a caslen 18] Ada Luain. 19] 1247.1 Calann Enair for Mairt & fiche fuirri. Septimo anno cicli 20] solaris; xiii. anno cicli decemnovennalis; quinto anno indictionis; 21] m.cc.xl. vii. Communis. F. 22] 1247.2 Grada espuic Oli Finn do gabail do Tomaltach mac Toirrdelbaig 23] meic Mailsechlainn h. Conchobair in domnach riasan 24] Septuagisima hi Tuaim Da Gualann. 25] 1247.3 Benedictus Mag Oirechtaig aircinnech Achaid Fabair 26] Umaill do marbad hi fel na Croiche an tres la do tsamrad do 27] mac Conchobair Ruaid meic Murcertaig Mumnig & do mac 28] Magnusa meic Murcertaig Mumnig h. Conchobair i fill & i mebail. 29] 1247.4 Toirrdelbach do elud a caslen Atha Luain. 30] 1247.5 Milid Mac Gosdelb do gabail Fedh Conmaicne & Cathal 31] Mag Ragnaill do dichur estib, & crannoc Claenlocha do gabail 32] do & lucht a gabala do facbail do inti da muintir fein. ----- p.90 1] 1247.6 Cathal & Toirrdelbach da mac Aeda h. Conchobair do 2] comerge la Cathal Mag Ragnaill do dichur Meic Gosdelb a 3] Fedaib Conmaicne, gur gabadur an crandocc & in loch & cur 4] scailsed caslen Lece Dergi hi sathurn Domnaig Cingcise, co 5] tanicc Toirrdelbach co h{folio 12b}Ailen na Trinoite ar cenn 6] Clarus Mec Mailin arna femged dona Gallaib techt asin caslen 7] imach noco tistais lasan archideochain dar Sinainn anair co 8] Tuaim Mna, & tancatar les & do dichured Clann Gosdelb asin 9] tir amach uli. 10] 1247.7 Sluagad mor la Muris Mac Gerailt & la Gallaib malle ris 11] co siachtadur co Slicech ar tus, & as-side co hEs Ruaid meic 12] Baduirn isin cetain ar fel Poil & Petair, & dochuaid Cormac 13] mac Diarmata meic Ruaidri h. Conchobair 'na toir & 'na thinol 14] ann-side. H. Domnaill do tinol Ceneoil Conaill & Ceneoil Eogain 15] co mbatur ara cinn a mBeol Ada Senaid conar leccsiud Gall na 16] Gaidel dar ádh anund re hed sechtmaine on trad co 'raile; conid si 17] comairle doronsat, Corbmac h. Conchobair do dola marcsluag 18] mor ar fod in moigi siar & impod do ar fod in moigi suas co 19] bord in Montig, & gabais ann-side lam ris sair co ranicc Ath 20] Cuil Uaine for Erne, & nir airigedur Cenel Conaill iat co facadur 21] chuctha iat don leth dia rabadur don abainn; & mur atconncatur 22] Goill Ceneoil Conaill & a n-airi uatha forsin marcsluag do 23] bi leth da ndruim, ro lingset fein int ath co rrabatur Cenel Conaill 24] eturra diblinaib. Ni hed amain acht marbthur Maelsechlainn h. 25] Domnaill ri Ceneoil Conaill ann sin & in Gilla Muinelach h. Baigill 26] & Mac Somurli ri Airir Gaidil & maithi Ceneoil Conaill archena. 27] Ro baidit moran do sluag Meic Gerailt ac dol aran Find bud 28] thuaid & do marbad moran don tsluag cetna hi Termand Dabeoocc 29] hi toraigecht na crech, 'ma Uilliam Brit .i. serriam Connacht & 30] a brathair, ridire occ armech. Cid tra acht ro hinrad & ro harced 31] in tir uili leo iar sin & ro facaibsed rigi Ceneoil Conaill ac Ruaidri 32] h. Canannan don cur-sin. 33] 11247.8 Cocad mor do denam do Toirrdelbach mac Aeda h. Conchobair 34] & do Donnchad mac Anmchada meic Dondchada h. 35] Gilla Patric do Osraigib for Gallaib Connacht, cur tinol Toirrdelbach 36] meic{folio 12c} rig Connacht cuci co riachtadur Fid h. 37] nDiarmata & Muintir Fathaig & ro marbsat daine intib, & rancatur 38] as-side co caslen Bona Gaillme & ro loscsed in bali & in ----- p.92 1] caslen, & ro marbad & ro millit daine roimda and & do marbad 2] Mac Elgeit Senescal Connacht la mac Anmchada h. Gilla Patricc 3] do Osraigib. Ro lenatur Goill iat & tucsat tachur doib & ro 4] marbsat drong do Gallaib ann sin & do imthigedur uatha da 5] n-aindeoin & docodur uatha i Cera iarom. Ro tinolsad dono 6] Siurtan d' Exetra & clann Addam & Goill Cera & do innsaigedur 7] Toirrdelbach. Ro facaib Toirrdelbach in crich doib o nach rabi 8] lin tecmala friu. 9] 1247.9 Burges Cinn Trachta do loscad do Thadc mac Conchobair 10] Ruaid & do Thadc mac Thuathail meic Murcertaig Mumnig. 11] Ni hed amain acht ni fuaradur Goill Connacht re cian d' amsir 12] reme sin mac samla in cocaid doronsad na meic rig-sin forro 13] isin bliadain-sin, uair nir faccaibsed tuath na tricha cet do crich 14] Gall hi Connachtaib can crecharcain. 15] 1247.10 Findguala ingen Ruaidri hI Conchobair do ecc i Cunga 16] Feichin in hoc anno. 17] 1247.11 Ros Coman & Ard Charna do loscad do Gallaib in hoc 18] anno. 19] 1247.12 Longes mor do techt d' h. Dubda & d' h. Baigill do 20] arcain Carpri & lucht luingi dib do badad ic Indsi Thuathruis, 21] fo Magnus h. mBaigill. 22] 1247.13 Conchobar h. Muredaig espoc h. Fiachrach Aidne do ecc 23] a mBristuma. 24] 1247.14 Tadc mac Conchobair Ruaid do loscad insi mori Cloenlocha 25] & ochtar ar xx. do Gallaib do loscad inti. 26] 1248.1 Calann Enair for Cetain & prim fuirri. Octauoo anno 27] cicli solaris; xiiii. cicli decemnovennalis; vi. anno indictionis; 28] millisimo cc.xl.viii. Embolismalis. ED. 29] 1248.2 Diarmait h. Cuanna sacart mor Oli Finn do ecc & a adnacal 30] i Cill Moir. 31] 1248.3 Mac h. Sechnusaig do marbad do Gallaib. 32] 1248.4 Opichin Guer do marbad do Gilla Mochonne h. Cathail 33] in hoc anno. 34] 1248.5 Comergi do denam do macaib Magnusa & do mac Conchobair ----- p.94 1] Ruaid{folio 12d} & impud doib ar Gallaib & caslen Meic 2] Enri do loscad doib & a constapla do gabail & creca thuasceirt 3] hUmaill do breith leo ar Insib Mod. Ro tinal dono Siurtan 4] d' Exetra & Seoan Buitiller & Robbin Laigles & daine imda imalle 5] friu & tancadar co Baili Topair Patricc & ass-side co hAchad 6] Fabair & ro aircsid Umall iarnabarach tuaid & tes. Tanicc Enri 7] dano & sluag mor leis fein ind Umall, uair ba les fein Umall & 8] ro bai fein inti 'na comnaide. Doroine dino Mac Enri sith re Domnall 9] mac Magnusa & ro gell Domnall co tibred sochraiti & artraigi 10] do dochum a braithrich. Dala mac h. Conchobair immorro do 11] batur ar Insib Mod & do innised doib socraiti do dol o Mac Enri 12] ar cend artraige dochum Domnaill. Et dochuadur-som ar cinn 13] na buidne-sin & ro marbad Ouain mac na Gaillsige & Seoan mac 14] in Gallsacairt, & do marbad la Diarmait mac Magnusa arin 15] cumusc-sin Senoitt Guer & cethrar dia muintir maille ris, uair 16] ba he-sin ant aithes co n-anaithius, ar ro marbad in cuingid 17] calma & int arsig irgaili .i. Diarmait mac Magnusa. 18] 1248.6 Tadc mac Conchobair Ruaid do marbad la Gallaib isin 19] bliadain-sin. Ba mor tra aduath & imecla in meic-sin ar Gallaib 20] & Gaidelaib bidis ina adaig co fuair a oidig fa deoid. 21] 1248.7 Sluagad la Muris Fi Geroit i Tir Conaill. Crechae mora 22] & urtha, & arcne do denam do & h. Canandan do innarba asin 23] tir himach i n-ucht Ceneoil Eogain & rigi Ceneoil Conaill do 24] facbail ag Gofraid mac Domnaill Moir h. Domnaill. 25] 1248.8 Sluagad do denam do Chenel Eogain & d' O Chanannan 26] a Tir Conaill aris, & tuc Cenel Conaill cath doib & ro marbad 27] h. Canannan and & moran do doinib maithi maille ris la Cenel 28] Conaill & la Gofraid mac Domnaill h. Domnaill & gabais fein 29] rige Tire Conaill. 30] 1248.9 Sluagad aili la Giustis na hErenn i Cenel Eogain dochum 31] h. Neill, & ba si comarli doronsat Cenel Eogain, o do bi nert 32] Gall for Gaidelaib Erenn, braigdi to thabairt do Gallaib & sid 33] do denam friu tar cend a tiri & a talman. 34] 1248.10 Conmaicni Mara{folio 13a} uili do arcain do Gallaib. 35] 1248.11 Gaill do dol ar sluagad dochum h. Flaithbertaig & maidm 36] do thabairt do forro & mor do marbad do dib. ----- p.96 1] 1248.12 Murcertach h. Dubda .i. int athclerech do marbad la mac 2] Fedlim h. Conchobair. 3] 1248.13 Uilliam Burcc do ecc i Saxanaib & a corp do thabairtt 4] i n-Erinn & a adnacal a nAth Isel. 5] 1248.14 Ri Franc do dol co hIerusalem do cosnam Cristaigechta 6] isin bliadain-sin. 7] 1248.15 Comarba Patraic do techt ind Erinn .i. penitentier in 8] Papa an hoc anno. 9] 1248.16 Ioan Triel do marbad do Gillaa na Naem h. Fergail. 10] 1248.17 Fedlimid mac Cathail Crobdeirg do thabairt Ratha na 11] Romanach do chananchaib Cilli Mori & cantarchapa do sroll 12] isin lo cetnai, tre furailem & tre impide Taidc h. Mannachan, 13] i n-onoir Mure & Augustin hi fiadnaise moran do maithib 14] Connacht. 15] 1248.18 Amlaib mac Cathail Riabaig h. Ruairc do marbad per 16] dolum do Concobar Carrach Mac Donnchada. 17] 1248.19 Fagurtach h. Dobailen ri in Chorainn quieuit. 18] 1248.20 Maigistir Gillibert h. Ceruaill quieuit in Christo. 19] 1249.1 Calann Enair for Aine & aile x. fuirri. Nono anno ciclo 20] solaris; xv. anno decemnovennalis; vii. anno indictionis; 21] M.cc.xl. nono. Communis. C. 22] 1249.2 Sluagad mor la Giustis na hErenn i lLaignib do innsaigid 23] na mac rig bitis ac lot & milled Gall, & ni tucsat na meic rig 24] Laignecha taeb fris don cur-sin, & o na tucsat tuc-som laim tarsan 25] tir & do lomarced leis co ler hi. 26] 1249.3 Cocad mor & uilc imda do denam do Fingin Mag Carthaig 27] ar Gallaib Desmuman in hoc anno. 28] 1249.4 Addam Minatur do marbad do mac Gilla Moconne h. Cathail 29] & moran aili imaille ris. 30] 1249.5 Piarrus mac Enri Puer & Dauid Triu & marcsluag do gillaib 31] oca mar oen riu do toidecht re Mac Feorais hi Connachtaib co 32] caslen Slicig, & adcuas do mac Fedlim h. Conchobair in ni-sin, & 33] o atchuala tucc arrchest forra & do marbad leis Piarrus{folio 3b} ----- p.98 1] Puer & Dauid Triu & coicer do gillaib oca mar oen riu, 2] & rucaitt na cuirp-sin co hEss Dara da n-adlacad iar sin. 3] 1249.6 Imthusa meic Fedlim iar sin tanicc reme i Tir Fiachrach 4] & ar fod criche Meic Feorais & do lomaircc hi o Muaid co Traig 5] nEothaile in tSair. Et ro len Gerotin Mac Feorais iat & ruc 6] se ar Donnchad mac Magnusa & ro loited les he & ro gabad, & 7] rug lais co Dun Con Trethain. Ro len mac Fedlim iad iar sin 8] & tucc mac Magnusa les & ro marb se Gerotin per dolum; & 9] testa mac Magnusa don lot-sin iar sin & ba mor ind esbaid-sin 10] do Gallaib & do Gaidelaib diblinaib. 11] 1249.7 Ro tinol Mac Muris iar sin & tanicc reme i Connachtaib 12] & do ben do mac Fedlimid in met ara rucc dona crechaib-sin 13] aice. O' t-chuala Fedlim mac Cathail Crobdeirg Gaill do beith 14] tinolti ina comfoccus tar es na n-olc mor-sin do denam ar Gallaib 15] da mac is hi comarli doroine, a imircecha do chur dar Sinainn 16] soir isin mBrefne & hi tuascert hErenn. 17] 1249.8 Ro thinol dino in Giustis Gaill Mide & Laigen & tanicc 18] sluag mor reme dar Ad Luain & as-side a Sil Muredaig, & Mac 19] Muris don leth aili & Gaill Muman & Connacht mar aen riss, 20] & tancatar an da sluag-sin co hOil Finn ar milled Sila Muredaig 21] rompa conici sin. Et tucsat chuctha Toirrdelbach mac Aedo 22] meic Cathail Crobdeirg & do rigsat he a n-inad Fedlim meic 23] Cathail Crobdeirg, & do aircsed crich Brefne iar sin & doronsad 24] ulca imda inte in cech aird & tucsad a creca iar sin; & do batur 25] xx. aidche imslan i Sil Muredaig aca milled; & ro aircset Loch 26] Ce cona ailenaib & in Carraic mar oen riu. Dochuaid dono an 27] Giustis isin Mide & dochuaid Mac Muris co Slicech, & do facaibsed 28] Toirrdelbach ag comed tSil Muredaig. 29] 1249.9 Sluagad aili la macaib rig Connacht co hAd na Rig da 30] loscad & da lomarcain, fo fel Muri i meodon in fog{folio 13c}mair, 31] & dochodur sluag mor ann sin fo Toirrdelbach mac Aeda & fo 32] Aed mac Aeda. Et do bi Serriam Connacht isin baili ara cinn 33] & Goill imda imar aen ris, & ro iarsat Goill cardi in laesin ara 34] uasli i nn-onoir Mure Mathar isa la do bai ann, & ni tucsat na 35] meic rig in charde-sin amach i n-onoir Mure na na Croiche 36] Cesta & ro insaigset in baili d' aindeoin Torrdelbaig. 37] 1249.10 Et o't-conncatar Siurtan & na Gaill sin tancatar asin bali 38] immach i coinne na mac rig-sin. Dorone Mure mirbaili ann sin. ----- p.100 1] O'tconncatar na meic rig cona muintir in marcsluag etigti armtha 2] cucta ro gab grain & ecla iat ica facsin & ro mebad dib, & do marbad 3] Aed mac Aeda h. Conchobair ann sin & Diarmait Ruad mac 4] Cormaic h. Mailseclainn & da mac h. Cellaig et Brian in Doiri 5] mac Magnusa & in Carrach Insibail mac Neill h. Conchobair 6] & Baethgalach Mac Aedacan & Mathgamain mac Taidc meic 7] Diarmata Bachlaig h. Conchobair & da mac Lochlainn h. Conchobair 8] & Domnall mac Cormaic Meic Diarmata & in Findanach 9] Mac Branan & Cu Muman Mac Casurlaig & daine imda eli. 10] 1249.11 Donnchad mac Anmchada meic Donnchada h. Gillapatraic 11] .i. int aenchenn fedna dob ferr enech & engnam tanic 12] d' Osraigib o Colman mac Bicne Caich & o Scanlan Mor mac 13] Cinn Faelad anuas, do marbad do Gallaib isin bliadain-sin. 14] Uair ropa comain do Gallaib sin; is mor ro marb & ro crech 15] & ro loisc dib-sin riasan la-sin. Uair rop e Donnchad in tres 16] Gaidel do erig do Gallaib iar ngabail Erenn doib .i. Conchobar 17] O Mailsechlainn & Conchobar na Caslen Mac Cochlan & mac 18] Anmchada. Uair teged mac Anmchada fein do brath na mbailed 19] marcaig a rricht duine boicht no shair no tornora no eladna 20] ecin eli, ut dicitur: 21] Bid 'na tsaer, bid 'na tornoir, 22] bid mo laeg ina lebroir, 23] bid se ag reicc fina is craicenn 24] maer a faicenn se semnoir 25] 1249.12 Tadc h. Mandachan ri h. mBriuin na Sinna do ecc in 26] octauo idus Iunii & a adnacal a Cill Moir na Sinna. 27] 1249.13 Conn h. Flannacan prioir Qilli Moiri na Sinna do ecc in 28] vi. kalendas Maii. 29] 1249.14 {folio 13d}Maelmure h. Lachtnan Maigister hi Canoin 30] & phalmaire Srotha Eordanen et Ardespoc Tuama Da Gualann 31] & Connacht uili do ecc isin gemred, gairid becc ria Notlaic. 32] 1249.15 Andrias Mac Gillageir comarba Feichin mortuus est. 33] 1249.16 Maelciaran h. Lenachan uasalsacart mor Tuama Mna, fer 34] clerech & aesa graid do chongbail ina tig fein & fer tigi n-aideag 35] cotchind do cliaraib & do chomaigtib, do ecc ar sligid ag dol co 36] hArd Carna do estecht sermone isin Aine ria Lougnasad & a 37] adnacal co huasal onorach i nAilen na Trinoite for Loch Ce. 38] 1249.17 Mor ingen Donchada h. Dubda ben an Gilla Munelaig 39] h. Baigill mortua est 40] 1249.18 Dun Mor do loscad dona macaib rig in hoc anno. ----- p.102 1] 1250.1 Calann Enair for Sathurn & tres fichet fuirri; x. anno 2] cicli solaris; xvi. anno decemnovennalis; viii. anno indictionis; 3] m.cc.l. Communis. B. 4] 1250.2 Fedlimid h. Conchobair do toidecht asin tuascert & sochuidi 5] mor les a Cenel Eogain d' innsaigid na Brefne, & as-side isna 6] Tuathaib, & Conchobar mac Tigernan mar oen ris, & as-side a 7] Tir Mani, cur dichursed Toirrdelbach a Condachtaib amach co 8] ndechaid a n-ucht Gall aris; cor tinol Fedlimid imircecha 9] Connacht les dar Sliab Segsa sis, curro cursed Goill techta na 10] degaid co ndernadur sith & asec a rige fein do doridisi. 11] 1250.3 Braigdi Connacht do dallad a nAth Luain do Gallaib. 12] 1250.4 Crech mor do denam do Feidlim h. Conchobair ar Cathal 13] h. Conchobair & a cur ar indarba a Connachtaib amach. 14] 1250.5 Espoc Imlig Ibair do ecc an hoc anno. 15] 1250.6 Tomas h. Mellaig espoc Enaig Duin quieuit in Christo. 16] 1250.7 Cairpri h. Mailechlainn do marbad a fill do Dauid Roidsi. 17] 1250.8 Toirrdelbach mac Murcertaig Mumnig h. Conchobair prioir 18] reclesa{folio 14a} Petair & Poil do ecc. 19] 1250.9 Diarmaid h. hEgra ri Lugne do ecc i prisun ac Mac Gerailtt. 20] 1250.10 Sluagad mor la Muris Mac Gerailt & Cathal h. Raigillig 21] & Cuconnacht h. Raigillig & maithi h. mBriuin uili imailli friu 22] a Cenel Eogain, co rabadur tri haidchi i Tolaig Oc, & fuaradur 23] mor do ulcaib & ni ro gabsad giall na etiri ar h. Neill don chur-sin. 24] Ar toidecht doib ara n-ais hi Cenel Conaill, h. Canannain 25] ri Ceneoil Conaill do gabail do Muris Mac Gerailtt ar comairce 26] in espuic h. Cerballain, & a marbad doib iar sin & se ac triall dol 27] as ar ecin uatha. 28] 1250.11 Cananaig Finna Uird Premonstra garit ria Notlaicc do 29] breith do Chlarus Mac Mailin les o Ailen na Trinoite ar Loch 30] Ce co hAilen na Trinoite ar Loch Uachtair isin Brefne, & ro 31] hordaiged and cananaig in uird tria cetugad Cathail h. Raigillig 32] tuc amach hi in puram & perpetuam elimosinam in honore 33] Sancte Trinetas; & idcirco Claruss hocc fecit in Domino, quia 34] Premonstratenses gaudeant consimile priulegio cum monacis 35] ita quod ad ullam aliam religionem possunt transire. ----- p.104 1] 1250.12 Congalach Mac Idneoil espoc na Brefne quieuit in Christo. 2] 1250.13 Florint Mac Flainn do toga a ndochum airdespocoite 3] Tuamai & a grada do thabairt la Notlac a Tuaim, & ropo dingbala 4] cuice he ar met a ecna & a dligid. 5] 1251.1 Calann Enair for Domnach & cethair uathad fuirri; xi. 6] anno cicli solaris; xvii. anno decemnovennalis; ix. anno indictionis; 7] anno Domini millesimo cc. l. primo.Embolismalis. 8] A. 9] 1251.2 Clarus arcidiaconus Elifinnensis, uir prouidus & discretus 10] qui carnem suam ieiuinis & orationibus macerabat, qui patientiam 11] & coronam abseruabat, qui persecutionem a multis propter 12] iustitiam patiebatur, uenerabilis fundatur locorum fraternitatis 13] Sancti Trinetatis apud Loch Ce, ubi locum sibi sepulture 14] elegit, ibidem in Christo{folio 14b} quieuit Sapato Dominice 15] Penticostes; cuius anime propitietur Deus omnipotens in 16] celo cui ipse seruiuit in seculo, in cuius honore eclesiam de Rinn 17] Duin & monasterium Sancti Trinitatis apud Loch Uachtair, 18] eclesiam Sancti Trinitatis apud Cill Ras edificauit. 19] 1251.3 Gilla Moconne mac Gilla Mochonne h. Cathail do marbad 20] la Conchobar mac Aeda meic Cathail Crobdeirg. 21] 1251.4 Tadc mac Tuathail meic Murcertaig Mumnig h. Conchobair 22] do marbad do Gallaib isin bliadain-sin. 23] 1251.5 Gilla Crist h. Lachtnan ap na Trinoite i Tuaim do badad 24] ar Muir hErenn. 25] 1251.6 Conchobar mac Cormaic meic Tomaltaig Meic Diarmata 26] sai enig & engnama quieuit in Christo. 27] 1251.7 Geralt Sucach mortuus est. 28] 1251.8 Flaithbertach h. Cerbaill taisech Calraige do marbad la 29] hArt mac Airt h. Ruairc. 30] 1251.9 Muredach h. Taidc mortuus est. 31] 1251.10 Tornech & tentrech do techt a samrad na bliadnasa cur 32] marb daine & indili imda i nErinn. 33] 1251.11 Cith mor do ferthain la feili Poil & Petair, cur imthig 34] ethur mortimchall in baili uli hi Cill Moir na Sinna, & co melfed ----- p.106 1] mulenn arin sruth do bi on Stuaig co hAth na Fathchi hi Fidnacha isin lo cetna fria re na hEsparta do rad hisin tempall 2] mor. 3] 1251.12 Tuimilin Cardin do dallad & a tenga do bein as. 4] 1251.13 Sicc romor isin cetgemred, cur techdsad na locha & na 5] montee & na husceda uli. 6] 1251.14 Senad mor do denam do clerchib Connacht i Tuaim. 7] 1252.1 Calann Enair for Luan & coiced x. fuirri; xii. anno cicli 8] solaris; xviii. anno decemnovennalis; x. anno indictionis; 9] m.cc.l.ii. Communis. GF. 10] 1252.2 Monad nua do ordagad do Rig Saxan do denam i ndErinn 11] & trecad in arcit do bi inte air-sin. 12] 1252.3 Gaeth mor do thocht i n-octaid na hEpifania cur trascair 13] tigi & templa imdo i n-Erinn uili. 14] 1252.4 Caslen Chailusce do denam isin bliadain la Mac Muris. 15] Caslen Moigi Caba do denam les beuss. 16] 1252.5 {folio 14c}Maelmoedoc h. Beollan comarba Coluim Cille 17] i nDruim Cliab, in fer ba mo rath & conach & cadus & almsa 18] & enech ina amsir fein i ndErinn, do ecc iar mbuaid n-arme & 19] n-aithrige. 20] 1252.6 Cu Connacht Mac Consnama taisech Muintiri Cinaith 21] mortuus est. 22] 1252.7 Gilla Isa h. Cerbaill toisech Calraigi Droma Cliab mortuus 23] est. 24] 1252.8 Magnus Mac Gilli Duib taisech Tellaig Garbeith quieuit. 25] 1252.9 Tesbach mor & tirmach hi samrad na bliadna-sa, co tecdis 26] na daine dar Sinainn cin flichad a cos, & in cruthnecht aca buain 27] xx. aidchi ria Lugnasad & int arbur uili do buain an tan-sin 28] & na croind do loscad don grein. 29] 1252.10 Sluagad mor la Gallaib Erenn i nUltaib, da tarla imresain 30] etir in rut Midech & in rut Mumnech, cur marbad sochuide 31] don rut Mumnech i nDun Delgan. 32] 1252.11 Murchad h. Fallamain Ardconstabla do Chondachtaib do 33] marbad do feraib Brefne per dolum i Fidnacha Moigi Rein. 34] 1252.12 Arlaith ingen Taichlig Meic Diarmata mortua est. ----- p.108 1] 1253.1 Calann Enair for Cetain & secht xx.it fuirri; xiii. anno 2] cicli solaris; xix. decemnovennalis; xi. anno indictionis; m. 3] cc.l. tertio. Embolismalis. E. Endecas. 4] 1253.2 Sluagad mor la Gallaib Erenn fo Mac Muris i Cenel nEogain 5] d' indsaigid h. Neill, & tucad ar mor forro & nir gabsad giall na 6] hetiri forro don dulad-sin. 7] 1253.3 Dauid mac Cellaig h. Gillapatric ardespoc Caisil quieuit. 8] 1253.4 Eogan h. hEdin ri h. Fiachrach mortuus est. 9] 1253.5 Gilla Cellaig h. Ruadin espoc h. Fiachrach mortuus est. 10] 1253.6 Mac Raith mac Gilla Calma h. Connachtaig do marbad la 11] mac Ua Galand. 12] 1253.7 Ingen ind Iarla Ultaig ben Milid Meic Gosdelb do ecc & 13] sepulta est i manestir na Bailli. 14] 1253.8 Manestir do denam & relec do chosecrad dona Braithrib 15] Preciur hi Slicech. 16] 1253.9 Manestir aili do torinned dona Braithrib Preciur ic Ath 17] Lethan i Luigni. 18] 1253.10 {folio 14d}Cacad mor do denam do Brian h. Neill do rig 19] Ceneoil Eogain ar Gallaib & caslena imda do scailed do & sratbaileda 20] do loscad & machaire Ulad uli do folmugad. 21] 1253.11 Espocoite Cluana Mac Nois do gabail do Tomas h. Cuinn 22] .i. Brathair Minur & a grada do tabairt i cuirt in Papa. 23] 1253.12 Espocoiti Cilli hAlaid do gabail do Seoan h. Laidig .i. 24] Brathair Preciur & a grada espuic do thabairt hi Tuaim Da 25] Gualann in dara domnach don Gemchorgus. 26] 1253.13 Sluagad do denam do Domnall h. Raigillig & don Chaech 27] h. Raigillig & do Chathal h. Conchobair & do Gilla na Naem 28] h. Fergail a Muintir Eolais d' innsaigid Cathail Meg Ragnaill, 29] cur arcset an tir uili, & do batur da oidchee longpuirt ic Tolaig 30] Alainn & in tres oidchi ic Enach Duib, & do delig h. Fergail 31] friu ic an Enach-sin, & dochodur Muinter Raigillig & Cathal 32] h. Conchobair co Cluain Conmaicne & do batur adaig longpuirt 33] inte. O atchuala Aed mac Fedlimid in ni-sin dorone tinol co 34] tinnesnach & do len se Muintir Raigillig & Cathal co Cluain ----- p.110 1] Conmaicni & tucc bresmaidm forro, cur marbad and Dondchad 2] mac Gilla Isu meic Dondchada h. Raigillig & Mac Gilla Taedocc 3] & h. Bibsaig & alii multi. 4] 1253.14 Bliadain is ferr tanicc riam in bliadain-sin etir mes & 5] torad talman & ellach & fidbadaib & luibi. 6] 1253.15 Alinn h. Suilleban espoc Lesa Moir quieuit. 7] 1253.16 Cuirt do denam do Tomaltach h. Conchobair espoc Oli 8] Find hi Cill tSesin in hoc anno. 9] 1254.1 Calann Enair for Dardain & vii.mad uathad fuirri; xiiii. 10] anno cicli solaris; primus annus decemnovennalis; xii. ano 11] indictionis; Communis. D. 12] 1254.2 Piarus Pramister tigerna Conmaicni Duna Moir mortuus 13] est. 14] 1254.3 Murchad h. Mailsechlainn do marbad do Domnall mac 15] in tSindaig h. Cathernaig in hoc ano. 16] 1254.4 Iustis na hErend do dolad taris dochum Rig Saxan. 17] 1254.5 Manestir na mBrathar Preciur oc Ath Lethan{folio 15a} 18] do loscad uli. 19] 1254.6 Piarus Ristubard tigerna tSil Mailruain & barun uasal 20] do marbad ar Loch Rib do Murchad h. Mailsechlainn. 21] 1254.7 Sitrecc Mag Senlaich do [H]gabail d' Fheidhlim mac Cathail 22] Crobdeirg, & in Senshuilech Mag Sennlaig do dallad do ar los 23] aimlesa .i. a rad ris cur feallsad fair. 24] 1254.8 Ri Saxan isin Spain ar sluaiged in hoc anno. 25] 1254.9 Maelbrigde mac in espuic Ua Mailfhagmair mortuus est. 26] 1254.10 Moel Finden h. Beollain comarba Droma [H]Cliab mortuus 27] est. 28] 1254.11 Dondchad mac Donnchada meic Tomaltaig & Amlaib 29] h. Bibsaig do marbad i Cluain Conmaicnig la Connachtaib. 30] 1254.12 Magnus h. Gadra do marbad tria anfhochain do muintir 31] Fedlim meic Cathail Crobdeirg. 32] 1254.13 Ri Franc do thoidecht ara ais isin Frainc on Ierasolim 33] iar ndenam sida tri mbliadan etir na Cristaigib & na Sarrustinig. 34] 1254.14 Bliadain rosochmaidh an bliadain-sin co nn-imad darmesa 35] & co n-imat lachta & cacha maithiusa archena. 36] 1254.15 Ar mor do thabairt ar macaib Meic Carrgamna & ar 37] Muintir Mailshinna do Muintir Gillgan & do Gallaib. ----- p.112 1] 1255.1 Calann Enair for Aine & ochtmad x. fuirri; xv. anno 2] cicli solaris; secundus annus decemnovennalis; xiii. ano indictionis. 3] Communis. C. 4] 1255.2 Innoscentius Papa quieuit in Christo. 5] 1255.3 Tomas Mac Diarmata arcidiaconus Elifinensis quieuit. 6] 1255.4 Aed mac Fedlim h. Conchobair do dol hi Tir Eogain & 7] sith do denam do etir a athair fein & tuascert Erenn, & hi raibi 8] do Connachtaib ar hessid hi tuascert Erenn ona athair do 9] thabairt do les atuaid cona n-imirgib tre lar a dergnamat .i. 10] meic Ruaidri h. Conchobair & Gaill, & ni lamtais na namaitsin 11] acht feithem in tsluaig-sin & na n-imirge lam friu. 12] 1255.5 Airdespocoiti Casil Muman do gabail do Mac Cerbaill. 13] 1255.6 Techta Fedlim h. Conchobair do dola dochum Rig 14] Saxan. 15] 1255.7 Mathgamain h. Mannachan do marbad oc Bumlinn. 16] 1255.8 Airdespoc Tuama .i. Florens Mag Flainn do dol taris 17] d' accallam Rig Saxan. 18] 1255.9 Muiris Mac Gerailt do dol taris dochum Rig Saxan. 19] 1255.10 Diarmait h. Cuind & Amlaib a mac do marbad ac Faradan 20] Moigi Trega do Gilla na Naem h. Fergail per dolum & a n-arcain 21] do iar sin. 22] 1255.11 {folio 15b}Airdespoc Tuama do techt i nErinn iar sin & 23] cach ni dar iarr d' fagbail do on Rig. 24] 1255.12 Techta Fedlim do techt mar in cetna o Rig Saxan. 25] 1255.13 Aircideochain Enaig Duin .i. h. Laidhig quieuit in Christo. 26] 1255.14 Crech mor do denam do Gallaib ar h. Flainn. 27] 1255.15 Conne mor etir h. Conchobair & Mac Uilliam Burc ic Tochar 28] Mona Conneda & sid do denam doib ann sin & cech dail ima 29] raibi Fedlim do lecad les. 30] 1255.16 Iuliana ingen comarba Caillinn & Gilla na Naem mac in 31] comarba mortui sunt. 32] 1255.17 Brian h. Neill & tuascert Erenn fo tri dochum Cathail 33] h. Raigillig & Conchonnacht, & do impased cin nert cin gialla. 34] 1255.18 Ragnailt ingen h. Fergail do ecc i ndabaig fotraigti. ----- p.114 1] 1256.1 Calann Enair for Sathurn & ix. fichet fuirri; xvi. anno 2] cicli solaris; tertius annus decemnovennalis; xiiii. anno indiccionis; 3] m.cc.l. sexto. Embolismalis. BA. 4] 1256.2 .Flann Mac Flainn airdespoc Tuama do ecc in Bristuma. 5] 1256.3 Ardespoc Atha Cliath do ecc isin bliadain cetna. 6] 1256.4 Ruadri h. Gadra ri Slebi Luga do marbad da cardes Crist 7] fein do Dauid mac Ricairt Cusin a fill & a mebail & a chaslen 8] do brised do in tan-sin. 9] 1256.5 Sluagad adbalmor do denam la Uater mac Ricairt a Burc 10] dochum Fedlim meic Cathail Crobdeirg & a meic .i. Aed mac 11] Feidlim & Conchobair meic Tigernan h. Ruairc, & nochar tinolad 12] i nErinn riam sluag bad adbli no bad adballinmure innas, 13] & is ed ro harmed ann xx. mili ar arem ainfir, & tancatar co 14] Mag nEo na Saxan & as-side co Balla & as-side ar fut Luigne, 15] & ro aircset Lugne ar cach leth ina timchell & tancatar co hAchad 16] Conaire, & do cursed techta as sin uatha d' innsaigid Muintire 17] Raigillig & adubratur riu-side techt na conne co Crois Dairi 18] Cain a cind artherach Bratsleibi a Tir Thuathail; & tancatar 19] Muinter Raigillig as-sidein co Clachan Mucada for Sleib inn 20] Iarainn, & ro impatur Muinter Raigillig ann sin can conne d' fagbail 21] o Gallaib & tancatar ass sin co Soltinn Gasain; & conad isin 22] laithi cetnasin .i. dia hAinee & la feli Cros do sunnrad, ro tinol Conchobar 23] mac Tigernain h. Ruairc ri Brefni & Conmaicne & in medd 24] ro fet maille riu fa Aed mac Fedlimid h. Conchobair & fa maithi Sila 25] Muredaig & Connachtaig{folio 15c} archena, & is iat ba ferr bai 26] ina fochair annsin .i. Conchobar mac Tigernan h. Ruairc ri Brefne 27] & Cathal h. Flaithbertaig & Murchad Finn h. Fergail & Ruad 28] in Feda h. Flainn & Flann Mag Orechtaig & Donn Occc & h. 29] Cellaig & tri mac Meic Diarmata & Diarmait h. Flannagan & 30] Cathal mac Duarcain h. Egra & da mac Tigernan h. Conchobair 31] & Gilla na Naem h. Taidc. Rop imdo tra d' ocbaid Connacht ann 32] o sin amach. Is and ruc tossach an tsluaig-sin for Muintir 33] Raigillig, hic Sailten nGassan, & ro lensad iat co hAlt Tige Meg 34] Currin & is ann sin ro impadur glasslaith Muintire Raigillig 35] frisin sluag cechtarda-sin & tucsat tri madmanna forro. Is ----- p.116 1] and sin ruccsadd in sluag mor forra iar marbad a muintiri .i. 2] im Diarmait h. Flannacan & im Mac Maenaig & im Coiclid h. 3] Coclid & im sochuide aile. Et tancatar uli na sluaig-sin diblinaib 4] co hAlt na hElti & co Dorin Crannchae etir Ath na Betige & 5] Bel in Belaig & Coill Esa & Coill Airthir for Sleib ind Iarainn. 6] Et is and sin ro impaset Muinter Raigillig co dur & co dichra 7] dasachtach dichellach dosmachta i nd-aigid meic Fedlim do 8] digail a n-eccorach & a n-anbforlainn forro, & ro gres cach dib 9] a muintir hi cend catha Connacht. 10] 1256.6 Iss and sin do hergedur Connachta don leith araill don 11] cath, & rop iat-sin in drong data dagthapaid discir denmnetach. 12] Et ro corgedar ina laem loinrech lasamain lamthapaid 13] iat, & ina cipe comdluta cobsaid fon ocrig n-urrunda n-armlatir 14] .i. im Aed mac Fedlim. Ba fergbruth flatha & ba cobsaidecht 15] curad & ba laechdacht leomain la mac in Ardrig ind la-sin & 16] ro ferad cath croda curata coscurach do dib lethib eturro inn 17] uair-sin & ro marbait & ro gonaitt sochuidi dib anond & anall, 18] cechtur do dib lethib .i. Conchobar mac Tigernan ri Brefne & 19] Murchad Find h. Fergail & Maelruanaid Mac Dondchada & daine 20] imda ele do lot arin lathair-sin & drem dib do dol d' ec{folio 15d} da ngonaib ina tigib, im Murchad Finn h. Fergail, & Flann 21] Mac Orechtaig do marbad arin latir-sin hi frithguin in cada-sin 22] & sochuide eli maille ris. Cid tra acht, uair is ed aderitt lucht 23] eolais in morchatha-sin conar fedsat lath gaili na gasraide-sin in morchatha fegain ina agaid ind ardflatha, uair do batur 24] da rigconnill romora rosclethna ar lasad & ar luamain ina chind 25] & ba haduath le cach comrad fris in tan-sin, uair do bai uide 26] imacallma riasna sluagaib ic dol i cenn chatha h. mBriuin, & 27] ro leicc a ochainn ardrig as & a grech curad os airdd i mmeodon 28] in morchatha, et nir an don rem-sin & don ruathur cur mebad 29] do chath h. mBriuin. 30] 1256.7 Cid tra acht ro marbad arin lathair-sin Cathal h. Raigillig 31] ri Muintire Mailmorda & Catha Aedo Finn & a da mac maille 32] ris .i. Domnall Ruad & Niall & a derbrathair Cuconnacht; Et 33] tri meic Cathail Duib h. Ruairc .i. Gofraid & Fergal & Domnall; 34] Et Annad mac Domnaill h. Raigillig do marbad la Conchobar 35] mac Tigernan h. Ruairc, & Niall .i. in Caech h. Raigillig; Et 36] Tigernan Mag Brataig & Gilla Michil mac Taichlig & Donnchad 37] h. Bibsaig; Et Magnus Mac Gilla Duib & tuilled ar tri xx.tib 38] do maithib a muintiri mar aen riu; Et se fir x. d' Ib Raigillig ----- p.118 1] budein do marbad and beus. Cath Moigi Slecht ar bru Atha 2] Derg oc Allt na hElti os Belach na Bethighe ainm in katha-sin. 3] 1256.8 Morsluagad la Fedlimid h. Conchobair & la a mac Aed 4] nna nGall & Connachta amaille riu & Conchobar mac Tigernan 5] h. Ruairc & fir Brefne imaille ris d' es in catha-sin co Loch in 6] Trein, & co ndeochatur in da sluag-sin fo chellaib na Brefne 7] acht Fidnacha nama, & do closed da tigib co mbraigtib Fer 8] mBrefne leo .i. Mec Fiachrach & Mec Tigernan & Meg Samradan 9] & meic Airt h. Ruairc, & tuc Fedlim bragti na toisech 10] i llaim h. Ruairc & Mag Samradan i llaim a meic fein .i. Aeda 11] na nGall. 12] 1256.9 Uathad marcsluaig & becan cosiged & sersen{folio 16a}aig 13] do muintir h. Ruairc docotur do chuartagad ferainn Muintiri 14] Mailmorda. Uair do hindised d' O Ruairc daine brogda 15] Muintiri Raigillig do timsagad a fuaratar do sochraiti sersenach 16] & Gaidel i n-eninad & a techt do chuartagad Muintiri Mailmorda 17] & docum Mec Fiachrach ar creich. 18] 1256.10 Dala Muintiri Raigillig immoro dorala da cheli iat & 19] muinter h. Ruairc hi Fornochd, & o' tconncatur aigti a cheli do 20] mebad do muintir Ui Raigillig & siat tri coraigthi commora. 21] Et ni hed amain acht ro marbad se fir x. ar xx.it dib aran lathair-sin, & ochtar dib-side ara rabi slonnad Muintiri Raigillig fo 22] Amlaib h. Raigillig & fo Aed mac Cathail h. Raigillig. Et tancatar 23] muinter h. Ruairc dia tigib co subach somenmnach can bron 24] can bresim. 25] 1256.11 Conchobar mac Tigernan h. Ruairc ri Brefne & Gilla na 26] Naem Mag Samradan & Mac Raith Mag Tigernan, mac Conbuide, 27] & Mac na hOidche Mag Dorchaid & Cathal Mag Ragnaill 28] & meic rig & tuisech h. mBriuin cona sochraite do techt co Fidnach 29] hi coinne Domnaill h. Raigillig, & ro lensad e asin coinne & 30] ro marbsad a mac gradach .i. Annad h. Raigillig & Gilla Isa 31] Mac in Crotaig & sochuide maille friu, & tucsat creich moir o 32] Cruachain O Cubran arnabarach .i. la feli Brenaind, & ro arcset 33] in tir rompa ille co Fidnach Moigi Rein. Do ba bainne ria frais 34] do Muintir Raigillig in la-sin. Uair ro fas and-side tosach uilc 35] & imnid moir orra o sin amach. Uair ro chuirsedd techta d' indsaigid 36] Gall Connacht in tan-sin .i. dochum Meic Uilliam Burcc 37] & Meic Gosdelb do milled Connacht & na Brefne. ----- p.120 1] 1256.12 Dala Gall ro tinolsat sluag mor & tancatar rompaib co 2] Ces Corainn & ro gabsadar longpurt ann & ro batur forcla sechtmaine 3] ann sin & do arcsed cella in Corainn uili. 4] 1256.13 Dala Muintire Raigillig tancatar co Loch Aillinne, co 5] Portt na Cranne darap comainm an Fuarchosach ar Loch 6] Aillinne, & ni tancatar Goill isin coinne ar ecla Aedo h. Conchobair 7] do bi an tan-sin hi Cill tSesin hi nUachtur Tire hic estecht 8] risna sluagaib-sin anoir & aniar, cia dib ara tibred amus. 9] 1256.14 Dala Aedo h. Conchobair o'tchuala Muinter Raigillig do 10] techt{folio 16b} ann sin is i comurli dorone se & h. Ruairc maille 11] ris in tan-sin .i. a n-eich & a n-eded & a culaid catha d' facbail 12] hi Cill tSesin & dola doib da cois dar Sinainn soir do thabairt 13] amais ar Muintir Raigillig, & dochodur ann-side tar Sinaind 14] & isna hEngaib, & o atchualadur a n-imtecht do chuirsed rutada 15] & sersenaig rompa do breith forro ut supra diximus. 16] 1256.15 Et do impadur Gaill dia tigib iar sin & int espoc h. Maicin 17] ac badad a conell. Im nona comdorcha fer re muine aidchi 18] feli Cros do marbad Muinter Raigillig, & is annsan inad hi tucad 19] in tachar-sin do bai Aed h. Conchobair ind odchi-sin, & do dichennad 20] Muinter Raigillig arabarach, & tuc a cinda les dochum 21] Fedlimid co Dun Ailli iar mBagno. 22] 1256.16 Iustis do techt a nErinn o Rig Saxan do chertagad ferainn 23] na hErenn etir barunaib & riterib na hErend. 24] 1256.17 Coinne do denam don Giustis-sin & d'Aed h. Conchobair 25] oc Rind Duin & sith do denam doib re cheli & cin laigdiugad 26] crichi no ferainn do denam ar h. Conchobair in fad bad Giustis 27] e-sim i nErinn. 28] 1256.18 Aed mac Fedlim h. Conchobair do arcain ferainn Meic 29] Ricaird Cusin a ndigail h. Gadra do marbad do-som, & ro scail 30] a caislen iar sin & ro marbh a raibi do doinib ann & ro gabustur 31] Loch Dechet uili. 32] 1256.19 Ragnall Mac Branan toisech Corca Athclann mortuus 33] est. ----- p.122 1] 1256.20 Crech mor la Mac Uilliam Burc ar Ruaidri h. Flaithbertaig 2] cur arcestur Gno Mor & Gno Becc & cur gabusdur Loch 3] Orbsin uili iar sin. 4] 5] 1256.21 Coinne mor ac Aed h. Conchobair & ac Eoan de Uerdun 6] oc Ath Liacc na Sinna in hoc anno. 7] 1256.22 Sitrecc Mag Senlaich do elud & a dol co manestir na 8] Builli ar comarchi. 9] 1256.23 Donn Cathaig Mag Senlaich do ecc a manestir na Builli 10] oc anno. 11] 1256.24 Ath Luain & Dun Daigri do loscad a naenlo. 12] 1256.25 Gilla in Comdedh h. Cinnfaelad ab Enaig Duin quieuit. 13] 1256.26 Ab na Trinoite a Tuaim .i. h. Gillarain quieuit. 14] 1256.27 Cocad mor do hergi etir Aed h. Conchobair & Conchobar 15] mac Tigernan h. Ruairc, ger maith a cummann connice sin. 16] 1256.28 H. Ruaircc do dol co tech Gall & sith do denam{folio 16c} 17] fein ar leith can cet d'Fedlim h. Conchobair na da mac. 18] 1256.29 Crech mor do denam do Oed h. Conchobair ar h. Ruairc 19] in cetain ria Notlaic Mor & doronsat sith iar sin. 20] 1257.1 Calann Enair for Luan, m.cc.l.vii; x uathad fuirri; 21] xvii. anno cicli solaris; quarto ano decemnovennalis; xv. 22] indictionis. Communis. G. 23] 1257.2 Conchobar mac Tigernan h. Ruairc do dol hi tech h. Conchobair 24] & a meic & sith do denam do friu & a mbreth fein do thabairt 25] doib do ferand na Brefni & Cloch Insi na Torcc ar Loch Finnmaigi 26] do thabairt doib, & lucht a cometa do chur inte d'Oed 27] mac Fedlim meic Cathail. 28] 1257.3 Cathal Curcech mac Aeda meic Cathail Crobdeirg & Aed 29] mac Conchobair meic Cathail Crobdeirg hi fiull do dallad dar 30] sarugad laech & clerech & minn Condacht tria tnuth & format 31] in hoc ano. 32] 1257.4 Conn mac Cathail h. Raigillig taisech Muintire Mailmorda 33] do ecc. 34] 1257.5 Cloch Insi na Torc ar Loch Findmaigi do loscad d'O Ruairc 35] & a lucht a cometa do lecen esti ar breithir do. 36] 1257.6 Sitricc mac Ualgairg h. Ruairc do rigad do Oed h. Conchobair 37] i cenn Conchobair meic Tigernan h. Ruairc. In Sitric ----- p.124 1] sin do marbad do Domnall mac in Chonchobair-sin a ndigail 2] an rigtha-sin. 3] 1257.7 Muris Mac Gerailt mortuus est. 4] 1257.8 Coinne do denam re Giustis na hErenn & re Mac Uilliam 5] Burc & re maithib Gall Connacht & Erenn archena i nAd Luain 6] d'Fedlim mac Cathail Crobdeirg & sith do denam doib diblinaib. 7] 1257.9 Crech mor do denam d'Aed h. Conchobair ar h. Ruairc 8] fo Chaiscc. 9] 1257.10 Maelpatraic Mac Eli airchinnech Cille Alaid do marbad. 10] 1257.11 Caislen Cail Usci do lecad la Gofraid h. nDomnaill & la 11] Cenel Conaill & lucht a cometa do marbad. 12] 1257.12 H. Domnaill & Cenel Conaill do thocht co Slicech & moran 13] do Gallaib an baili do marbad doib & in Sratbaili do loscad leo 14] & creca mora do breith doib a Carpri, & a lenmain doib co Credran 15] Coluim Cille i rRuss Gede hi crich Carpri & maidm do thabairt 16] ar Gallaib ann sin, & do gonad h. Domnaill ann, & mine gabtais 17] a gona greim d'O Domn